Logo
Bright from Within
Vipassana, Ecology & Inner Wisdom
พุทธศาสนสุภาษิต พระไตรปิฎก (SQLite Powered)

พุทธศาสนสุภาษิตสอนใจ

คลังพุทธพจน์ภาษาบาลีพร้อมคำแปล ถอดรหัสธรรมะสู่การเจริญสติ วิปัสสนากรรมฐาน และการดำเนินชีวิตอย่างสันโดษและผาสุก

ทั้งหมด 445 สันตุฏฐิวรรค (หมวดความสันโดษ & วิเวก) 17 สัทธาวรรค (หมวดศรัทธา & ความเชื่อมั่น) 10 จิตตวรรค (หมวดจิต & ความคิด) 8 ธัมมวรรค (หมวดธรรมะ & ความจริง) 5 ปัญญาวรรค (หมวดปัญญา) 5 ลาภวรรค (หมวดลาภ & การได้มา) 5 สีลวรรค (หมวดศีล) 5 ทานวรรค (หมวดทาน) 8 อัตตวรรค (หมวดตน) 13 กัมมวรรค (หมวดกรรม) 148 ขันตีวรรค (หมวดความอดทน) 48 วายามวรรค (หมวดความเพียร) 5 อัปปมาทวรรค (หมวดความไม่ประมาท) 30 โกธวรรค (หมวดความโกรธ) 66 เสวนาวรรค (หมวดการคบหา) 33 มิตตวรรค (หมวดมิตร) 5 วาจาวรรค (หมวดวาจา) 5 ปุญญวรรค (หมวดบุญ) 5 ปาปวรรค (หมวดบาป) 5 สุขวรรค (หมวดความสุข) 5 ทุกขวรรค (หมวดทุกข์) 9 ปกิณณกวรรค (หมวดเบ็ดเตล็ด) 5
แสดง 16 จากทั้งหมด 445 บท
กดไอคอนลำโพงเพื่อฟังเสียงอ่าน
วายามวรรค (หมวดความเพียร) ขุ. ชา. มหาชนก ๒๘/๓๑๙

วายเมเถว ปุริโส ยาว อตฺถสฺส นิปฺปทา

Roman: Vāyamethev puriso yāv atathasas nipapadā
“บุรุษพึงพยายามไปจนกว่าจะสำเร็จประโยชน์”
EN: “A person should persevere until their noble purpose is accomplished.”

บทเรียนอันยิ่งใหญ่จากพระมหาชนกคือ "หน้าที่ของเราคือการว่าย ไม่ใช่การสงสัยว่าจะถึงฝั่งหรือไม่" เมื่อตั้งเป้าหมายที่ชอบธรรมแล้ว จงมุ่งมั่นทำหน้าที่ของตนด้วยความเพียรบริสุทธิ์

มิตตวรรค (หมวดมิตร) ขุ. ชา. สุกก ๒๗/๓๓๓

มิตฺโต มิตฺตสฺส การโก

Roman: Mitato mitatasas kārako
“มิตรย่อมทำประโยชน์เกื้อกูลแก่มิตร”
EN: “A true friend acts for the genuine welfare of their friend.”

มิตรภาพที่แท้จริงเปรียบเสมือนร่มเงาของต้นไม้ใหญ่ในป่า ให้ความร่มเย็นแก่ผู้เข้ามาพึ่งพา มิตรที่ดีย่อมร่วมสุขร่วมทุกข์ ไม่ทอดทิ้งในยามยากลำบาก และคอยประคับประคองจิตใจให้มั่นคงในธรรม

มิตตวรรค (หมวดมิตร) ขุ. ชา. ติณทัณฑ ๒๗/๕๕

ภเตน มิตฺตํ ชานาติ

Roman: Bhaten mitatṃ jānāti
“ย่อมรู้มิตรแท้เมื่อมีภัย”
EN: “A genuine friend is recognized in times of danger and distress.”

กาลเวลาและวิกฤตการณ์คือเครื่องพิสูจน์มิตรภาพที่แท้จริง อย่าเสียใจเมื่อคนบางคนเดินจากไปในวันที่เราลำบาก จงขอบคุณวิกฤตที่ช่วยคัดกรองมิตรแท้ที่ควรค่าแก่การรักษาไว้

วาจาวรรค (หมวดวาจา) สํ. ส. ๑๕/๓๑๗

สจฺจํ เว อมตา วาจา

Roman: Sacacṃ ve amatā vācā
“วาจาสัตย์เป็นวาจาไม่ตาย”
EN: “Truthful speech is immortal speech.”

คำโกหกหลอกลวงอาจให้ผลดีเพียงชั่วคราว แต่จะทำลายความน่าเชื่อถือไปตลอดชีวิต การพูดความจริงด้วยจิตที่ประกอบด้วยเมตตาและถูกกาลเทศะ คือพลังสร้างสรรค์สังคมและรักษาความสงบสุขในใจ

วาจาวรรค (หมวดวาจา) สํ. ส. ๑๕/๓๑๗

โมกฺโข กลฺยาณิยา สาธุ

Roman: Mokakho kalayāṇiyā sādhu
“การเปล่งวาจาไพเราะย่อมยังประโยชน์ให้สำเร็จ”
EN: “Uttering gracious, pleasant speech leads to success and welfare.”

คำพูดหนึ่งคำสามารถสร้างมิตรหรือก่อสงครามได้ การเลือกใช้ถ้อยคำที่นุ่มนวลแต่หนักแน่นด้วยเหตุผล จะช่วยคลี่คลายปัญหาความขัดแย้ง และเสริมสร้างบรรยากาศแห่งความรักความเข้าใจ

ปุญญวรรค (หมวดบุญ) ขุ. ธ. ๒๕/๓๐

สุโข ปุญฺญสฺส อุจฺจโย

Roman: Sukho puñañasas ucacayo
“การสั่งสมบุญนำสุขมาให้”
EN: “The accumulation of merit brings enduring happiness.”

บุญในทางพุทธศาสนามิใช่เพียงพิธีกรรม แต่คือ "ความสะอาดบริสุทธิ์ของจิตใจ" ที่เกิดจากการให้ทาน รักษาศีล และเจริญภาวนา ทุกครั้งที่เราคิดดี พูดดี และทำดี จิตใจจะถูกชำระล้างให้เบาสบายและเปี่ยมด้วยความสุข

Advertisement / สนับสนุนโดย
ปุญญวรรค (หมวดบุญ) สํ. ส. ๑๕/๒๖

ปุญฺญานิ ปรโลกสฺมึ ปติฏฺฐา โหนฺติ ปาณินํ

Roman: Puñañāni paralokasamึ patiṭaṭhā honati pāṇinṃ
“บุญเป็นที่พึ่งของสัตว์ทั้งหลายในโลกหน้า”
EN: “Merit serves as the reliable refuge of living beings in the world to come.”

การระลึกถึงความตาย (มรณานุสติ) ช่วยให้เราไม่ประมาทในการสร้างคุณงามความดี ผู้ที่สะสมบุญไว้ดีแล้วย่อมไม่หวาดกลัวต่อความตาย เพราะจิตใจมั่นคงในเสบียงบุญอันบริสุทธิ์

ปาปวรรค (หมวดบาป) ขุ. ธ. ๒๕/๕๙

ปาปานํ อกรณํ สุขํ

Roman: Pāpānṃ akaraṇṃ sukhṃ
“การไม่ทำบาปทั้งปวงนำสุขมาให้”
EN: “Refraining from all unwholesome deeds brings true peace.”

ความสุขที่ยิ่งใหญ่ที่สุดมิได้เกิดจากการได้ครอบครองสิ่งใด แต่เกิดจาก "การไม่มีชนักติดหลัง" คือการไม่มีความรู้สึกผิดคอยกัดกินใจ การเว้นจากบาปทำให้ใจสงบผ่องใส นั่งนอนก็เป็นสุข

ปาปวรรค (หมวดบาป) ขุ. ธ. ๒๕/๒๙

อภิตฺถเรถ กลฺยาเณ ปาปา จิตฺตํ นิวารเย

Roman: Abhitathareth kalayāṇe pāpā citatṃ nivāraye
“พึงรีบขวนขวายในความดี พึงห้ามจิตจากบาป”
EN: “Hasten to do good; restrain the mind from evil.”

อย่ารอคอยวันพรุ่งนี้เพื่อที่จะเริ่มทำความดี เพราะชีวิตเต็มไปด้วยความไม่แน่นอน เมื่อมีโอกาสทำสิ่งดีงามให้รีบทำทันที และเมื่อสังเกตเห็นความคิดชั่วร้ายผุดขึ้นมา ให้รีบตัดทอนด้วยสติ

ลาภวรรค (หมวดลาภ & การได้มา) ม. ม. ๑๓/๒๘๑

อาโรคฺยปรมา ลาภา

Roman: ārogayaparamā lābhā
“ความไม่มีโรค เป็นลาภอันประเสริฐ”
EN: “Freedom from disease is the highest of all gains.”

การดูแลสุขภาพร่างกายให้แข็งแรงและการดูแลจิตใจให้ปราศจากโรคกิเลส คือการลงทุนที่คุ้มค่าที่สุดในชีวิต การมีชีวิตที่สอดคล้องกับธรรมชาติ การรับประทานอาหารที่บริสุทธิ์ และการพักผ่อนด้วยสติ สมาธิ คือยาวิเศษ

ลาภวรรค (หมวดลาภ & การได้มา) ขุ. สุ. ๒๕/๔๑๓

ลทฺธา ลาภํ น มชฺเชยฺย

Roman: Ladadhā lābhṃ n majajeyay
“ได้ลาภแล้วไม่พึงมัวเมาลืมตน”
EN: “Having obtained wealth and honor, one should not become intoxicated with pride.”

เมื่อประสบความสำเร็จ ได้เงินทองหรือชื่อเสียง จงมองมันเป็นเพียงเครื่องมือในการสร้างประโยชน์แก่มนุษยชาติ ไม่ใช่สิ่งบ่งชี้คุณค่าที่แท้จริงของความเป็นมนุษย์ การรักษาใจให้ถ่อมตนและเป็นปกติคือปัญญาอันยอดเยี่ยม

สุขวรรค (หมวดความสุข) ขุ. ธ. ๒๕/๔๒

นตฺถิ สนฺติปรํ สุขํ

Roman: Natathi sanatiparṃ sukhṃ
“สุขอื่นยิ่งกว่าความสงบไม่มี”
EN: “There is no happiness higher than inner peace.”

ในโลกที่หมุนวนด้วยความเร่งรีบและความกระหายใคร่ได้ ความสงบภายในคือโอเอซิสที่แท้จริง เมื่อใจหยุดดิ้นรนแสวงหา ใจจะพบกับความอิ่มเอมอันสมบูรณ์ในตัวเอง โดยมิต้องพึ่งพาวัตถุภายนอก

Advertisement / สนับสนุนโดย
สุขวรรค (หมวดความสุข) ขุ. ธ. ๒๕/๔๒

นิพฺพานํ ปรมํ สุขํ

Roman: Nibabānṃ paramṃ sukhṃ
“นิพพานเป็นบรมสุข”
EN: “Nibbāna is the supreme bliss.”

ความสุขของนิพพานมิใช่ความสุขแบบเพลิดเพลิน แต่คือความสุขจากการหลุดพ้นจากพันธนาการทั้งปวง แม้เรายังไม่ถึงนิพพานขั้นสุดท้าย แต่ทุกขณะที่เราละวางความโกรธและความโลภได้ เราก็ได้สัมผัส "นิพพานชิมลอง" ในใจ

ธัมมวรรค (หมวดธรรมะ & ความจริง) ขุ. เถร. ๒๖/๓๑๓

ธมฺโม หเว รกฺขติ ธมฺมจารึ

Roman: Dhamamo have rakakhati dhamamacārึ
“ธรรมย่อมรักษาผู้ประพฤติธรรม”
EN: “Righteousness protects those who live righteously.”

ในยามเผชิญวิกฤต ความซื่อสัตย์สุจริตและเมตตาธรรมอาจดูเหมือนเสียเปรียบในระยะสั้น แต่ในระยะยาว ธรรมะจะเป็นเกราะแก้วคุ้มครองชีวิตและเกียรติยศ ให้รอดพ้นจากภัยพิบัติทั้งปวงอย่างน่าอัศจรรย์

ธัมมวรรค (หมวดธรรมะ & ความจริง) ขุ. ธ. ๒๕/๖๓

สพฺพทานํ ธมฺมทานํ ชินาติ

Roman: Sababadānṃ dhamamadānṃ jināti
“การให้ธรรมะเป็นทาน ย่อมชนะการให้ทั้งปวง”
EN: “The gift of truth excels all other gifts.”

การเผยแผ่ธรรมะ การแบ่งปันข้อคิดเตือนใจ และการชี้แนะแนวทางแห่งสติให้แก่ผู้อื่น คือการให้ที่ทรงคุณค่าสูงสุด เพราะเป็นการมอบแผนที่นำทางชีวิตให้แก่เพื่อนมนุษย์

ปกิณณกวรรค (หมวดเบ็ดเตล็ด) ขุ. ชา. ๒๗/๒๔๙

กาโล ฆสติ ภูตานิ สพฺพาเนว สหตฺตนา

Roman: Kālo ghasati bhūtāni sababānev sahatatanā
“กาลเวลาย่อมกลืนกินสรรพสัตว์พร้อมทั้งตัวมันเอง”
EN: “Time consumes all living beings together with itself.”

เราไม่อาจหยุดยั้งเข็มนาฬิกาได้ แต่เราสามารถเลือกได้ว่าจะใช้เวลาที่มีอยู่อย่างจำกัดนี้เพื่อสร้างสรรค์คุณค่าหรือปล่อยให้สูญเปล่า จงใช้ทุกลมหายใจในการสร้างความดีและเจริญสติ

หน้า 26 จาก 28 (ทั้งหมด 445 บท)
Advertisement / สนับสนุนโดย
สัมผัสความสงบภายในผ่านการเจริญสติและวิปัสสนากรรมฐาน

พุทธศาสนสุภาษิตมิใช่เพียงบทกวีทางปรัชญาโบราณ แต่คือ "แผนที่นำทางสู่การตื่นรู้" ทุกถ้อยคำสามารถนำมาเป็นอารมณ์ในการพิจารณากรรมฐาน เชื่อมโยงจิตใจที่บริสุทธิ์เข้ากับธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมรอบตัว

คัดลอกพุทธสุภาษิตเรียบร้อยแล้ว