Logo
Bright from Within
Vipassana, Ecology & Inner Wisdom
พุทธศาสนสุภาษิต พระไตรปิฎก (SQLite Powered)

พุทธศาสนสุภาษิตสอนใจ

คลังพุทธพจน์ภาษาบาลีพร้อมคำแปล ถอดรหัสธรรมะสู่การเจริญสติ วิปัสสนากรรมฐาน และการดำเนินชีวิตอย่างสันโดษและผาสุก

ทั้งหมด 445 สันตุฏฐิวรรค (หมวดความสันโดษ & วิเวก) 17 สัทธาวรรค (หมวดศรัทธา & ความเชื่อมั่น) 10 จิตตวรรค (หมวดจิต & ความคิด) 8 ธัมมวรรค (หมวดธรรมะ & ความจริง) 5 ปัญญาวรรค (หมวดปัญญา) 5 ลาภวรรค (หมวดลาภ & การได้มา) 5 สีลวรรค (หมวดศีล) 5 ทานวรรค (หมวดทาน) 8 อัตตวรรค (หมวดตน) 13 กัมมวรรค (หมวดกรรม) 148 ขันตีวรรค (หมวดความอดทน) 48 วายามวรรค (หมวดความเพียร) 5 อัปปมาทวรรค (หมวดความไม่ประมาท) 30 โกธวรรค (หมวดความโกรธ) 66 เสวนาวรรค (หมวดการคบหา) 33 มิตตวรรค (หมวดมิตร) 5 วาจาวรรค (หมวดวาจา) 5 ปุญญวรรค (หมวดบุญ) 5 ปาปวรรค (หมวดบาป) 5 สุขวรรค (หมวดความสุข) 5 ทุกขวรรค (หมวดทุกข์) 9 ปกิณณกวรรค (หมวดเบ็ดเตล็ด) 5
แสดง 16 จากทั้งหมด 445 บท
กดไอคอนลำโพงเพื่อฟังเสียงอ่าน
โกธวรรค (หมวดความโกรธ) (สํ.ส. 15/9)

นตฺถิ อตฺตสมํ เปมํ

Roman: Natathi atatasamṃ pemṃ
“[คำอ่าน : นัด-ถิ, อัด-ตะ-สะ-มัง, เป-มัง]”
EN: “Reflecting upon Natathi atatasamṃ pemṃ: "[คำอ่าน : นัด-ถิ, อัด-ตะ-สะ-มัง, เป-มัง]"”

พุทธศาสนสุภาษิตบทว่า “นตฺถิ อตฺตสมํ เปมํ” (แปลความว่า: [คำอ่าน : นัด-ถิ, อัด-ตะ-สะ-มัง, เป-มัง]) เป็นหลักธรรมคำสอนอันทรงคุณค่าในพระไตรปิฎก ((สํ.ส. 15/9)) ที่มุ่งชี้ให้เห็นถึงความจริงของชีวิต จิตใจ และการกระทำ พระพุทธองค์ทรงสอนให้เราตระหนักรู้ในสภาวะปัจจุบัน ไม่ตกเป็นทาสของความหลงผิดหรือความว้าวุ่นทางอารมณ์ เมื่อจิตมีความสงบ ย่อมเกิดปัญญาในการมองเห็นสิ่งทั้งหลายตามความเป็นจริง ทำให้สามารถดำเนินชีวิตด้วยความมั่นคง สันโดษ และเปี่ยมด้วยความสุขที่แท้จริงจากภายใน

ทุกขวรรค (หมวดทุกข์) (องฺ. สตฺตก. 23/99)

อตฺตา หิ ปรมํ ปิโย

Roman: Atatā hi paramṃ piyo
“[คำอ่าน : อัด-ตา, หิ, ปะ-ระ-มัง, ปิ-โย]”
EN: “Reflecting upon Atatā hi paramṃ piyo: "[คำอ่าน : อัด-ตา, หิ, ปะ-ระ-มัง, ปิ-โย]"”

พุทธศาสนสุภาษิตบทว่า “อตฺตา หิ ปรมํ ปิโย” (แปลความว่า: [คำอ่าน : อัด-ตา, หิ, ปะ-ระ-มัง, ปิ-โย]) เป็นหลักธรรมคำสอนอันทรงคุณค่าในพระไตรปิฎก ((องฺ. สตฺตก. 23/99)) ที่มุ่งชี้ให้เห็นถึงความจริงของชีวิต จิตใจ และการกระทำ พระพุทธองค์ทรงสอนให้เราตระหนักรู้ในสภาวะปัจจุบัน ไม่ตกเป็นทาสของความหลงผิดหรือความว้าวุ่นทางอารมณ์ เมื่อจิตมีความสงบ ย่อมเกิดปัญญาในการมองเห็นสิ่งทั้งหลายตามความเป็นจริง ทำให้สามารถดำเนินชีวิตด้วยความมั่นคง สันโดษ และเปี่ยมด้วยความสุขที่แท้จริงจากภายใน

กัมมวรรค (หมวดกรรม) (ขุ.ธ. 25/66)

อตฺตา หิ อตฺตโน คติ

Roman: Atatā hi atatano gati
“[คำอ่าน : อัด-ตา, หิ, อัด-ตะ-โน, คะ-ติ]”
EN: “Reflecting upon Atatā hi atatano gati: "[คำอ่าน : อัด-ตา, หิ, อัด-ตะ-โน, คะ-ติ]"”

พุทธศาสนสุภาษิตบทว่า “อตฺตา หิ อตฺตโน คติ” (แปลความว่า: [คำอ่าน : อัด-ตา, หิ, อัด-ตะ-โน, คะ-ติ]) เป็นหลักธรรมคำสอนอันทรงคุณค่าในพระไตรปิฎก ((ขุ.ธ. 25/66)) ที่มุ่งชี้ให้เห็นถึงความจริงของชีวิต จิตใจ และการกระทำ พระพุทธองค์ทรงสอนให้เราตระหนักรู้ในสภาวะปัจจุบัน ไม่ตกเป็นทาสของความหลงผิดหรือความว้าวุ่นทางอารมณ์ เมื่อจิตมีความสงบ ย่อมเกิดปัญญาในการมองเห็นสิ่งทั้งหลายตามความเป็นจริง ทำให้สามารถดำเนินชีวิตด้วยความมั่นคง สันโดษ และเปี่ยมด้วยความสุขที่แท้จริงจากภายใน

ขันตีวรรค (หมวดความอดทน) (ขุ.ธ. 25/36, 66)

อตฺตา หิ อตฺตโน นาโถ

Roman: Atatā hi atatano nātho
“[คำอ่าน : อัด-ตา, หิ, อัด-ตะ-โน, นา-โถ]”
EN: “Reflecting upon Atatā hi atatano nātho: "[คำอ่าน : อัด-ตา, หิ, อัด-ตะ-โน, นา-โถ]"”

พุทธศาสนสุภาษิตบทว่า “อตฺตา หิ อตฺตโน นาโถ” (แปลความว่า: [คำอ่าน : อัด-ตา, หิ, อัด-ตะ-โน, นา-โถ]) เป็นหลักธรรมคำสอนอันทรงคุณค่าในพระไตรปิฎก ((ขุ.ธ. 25/36, 66)) ที่มุ่งชี้ให้เห็นถึงความจริงของชีวิต จิตใจ และการกระทำ พระพุทธองค์ทรงสอนให้เราตระหนักรู้ในสภาวะปัจจุบัน ไม่ตกเป็นทาสของความหลงผิดหรือความว้าวุ่นทางอารมณ์ เมื่อจิตมีความสงบ ย่อมเกิดปัญญาในการมองเห็นสิ่งทั้งหลายตามความเป็นจริง ทำให้สามารถดำเนินชีวิตด้วยความมั่นคง สันโดษ และเปี่ยมด้วยความสุขที่แท้จริงจากภายใน

อัปปมาทวรรค (หมวดความไม่ประมาท) (สํ.ส. 15/248)

อตฺตา สุทนฺโต ปุริสสฺส โชติ

Roman: Atatā sudanato purisasas joti
“[คำอ่าน : อัด-ตา, สุ-ทัน-โต, ปุ-ริ-สัด-สะ, โช-ติ]”
EN: “Reflecting upon Atatā sudanato purisasas joti: "[คำอ่าน : อัด-ตา, สุ-ทัน-โต, ปุ-ริ-สัด-สะ, โช-ติ]"”

พุทธศาสนสุภาษิตบทว่า “อตฺตา สุทนฺโต ปุริสสฺส โชติ” (แปลความว่า: [คำอ่าน : อัด-ตา, สุ-ทัน-โต, ปุ-ริ-สัด-สะ, โช-ติ]) เป็นหลักธรรมคำสอนอันทรงคุณค่าในพระไตรปิฎก ((สํ.ส. 15/248)) ที่มุ่งชี้ให้เห็นถึงความจริงของชีวิต จิตใจ และการกระทำ พระพุทธองค์ทรงสอนให้เราตระหนักรู้ในสภาวะปัจจุบัน ไม่ตกเป็นทาสของความหลงผิดหรือความว้าวุ่นทางอารมณ์ เมื่อจิตมีความสงบ ย่อมเกิดปัญญาในการมองเห็นสิ่งทั้งหลายตามความเป็นจริง ทำให้สามารถดำเนินชีวิตด้วยความมั่นคง สันโดษ และเปี่ยมด้วยความสุขที่แท้จริงจากภายใน

กัมมวรรค (หมวดกรรม) (ขุ.ธ. 25/36)

อตฺตา หิ กิร ทุทฺทโม

Roman: Atatā hi kir dudadamo
“[คำอ่าน : อัด-ตา, หิ, กิ-ระ, ทุด-ทะ-โม]”
EN: “Reflecting upon Atatā hi kir dudadamo: "[คำอ่าน : อัด-ตา, หิ, กิ-ระ, ทุด-ทะ-โม]"”

พุทธศาสนสุภาษิตบทว่า “อตฺตา หิ กิร ทุทฺทโม” (แปลความว่า: [คำอ่าน : อัด-ตา, หิ, กิ-ระ, ทุด-ทะ-โม]) เป็นหลักธรรมคำสอนอันทรงคุณค่าในพระไตรปิฎก ((ขุ.ธ. 25/36)) ที่มุ่งชี้ให้เห็นถึงความจริงของชีวิต จิตใจ และการกระทำ พระพุทธองค์ทรงสอนให้เราตระหนักรู้ในสภาวะปัจจุบัน ไม่ตกเป็นทาสของความหลงผิดหรือความว้าวุ่นทางอารมณ์ เมื่อจิตมีความสงบ ย่อมเกิดปัญญาในการมองเห็นสิ่งทั้งหลายตามความเป็นจริง ทำให้สามารถดำเนินชีวิตด้วยความมั่นคง สันโดษ และเปี่ยมด้วยความสุขที่แท้จริงจากภายใน

Advertisement / สนับสนุนโดย
อัตตวรรค (หมวดตน) (ขุ.ธ. 25/29)

อตฺตา หเว ชิตํ เสยฺโย

Roman: Atatā have jitṃ seyayo
“[คำอ่าน : อัด-ตา, หะ-เว, ชิ-ตัง, ไส-โย]”
EN: “Reflecting upon Atatā have jitṃ seyayo: "[คำอ่าน : อัด-ตา, หะ-เว, ชิ-ตัง, ไส-โย]"”

พุทธศาสนสุภาษิตบทว่า “อตฺตา หเว ชิตํ เสยฺโย” (แปลความว่า: [คำอ่าน : อัด-ตา, หะ-เว, ชิ-ตัง, ไส-โย]) เป็นหลักธรรมคำสอนอันทรงคุณค่าในพระไตรปิฎก ((ขุ.ธ. 25/29)) ที่มุ่งชี้ให้เห็นถึงความจริงของชีวิต จิตใจ และการกระทำ พระพุทธองค์ทรงสอนให้เราตระหนักรู้ในสภาวะปัจจุบัน ไม่ตกเป็นทาสของความหลงผิดหรือความว้าวุ่นทางอารมณ์ เมื่อจิตมีความสงบ ย่อมเกิดปัญญาในการมองเห็นสิ่งทั้งหลายตามความเป็นจริง ทำให้สามารถดำเนินชีวิตด้วยความมั่นคง สันโดษ และเปี่ยมด้วยความสุขที่แท้จริงจากภายใน

ปัญญาวรรค (หมวดปัญญา) สํ. ส. ๑๕/๖๑

ปญฺญา โลกสฺมิ ปชฺโชโต

Roman: Pañañā lokasami pajajoto
“ปัญญาเป็นแสงสว่างในโลก”
EN: “Wisdom is the guiding light of the world.”

ท่ามกลางกระแสโลกียะที่เต็มไปด้วยข้อมูลข่าวสารและความสับสน แสงสว่างที่นำพาชีวิตให้รอดพ้นจากภัยทั้งปวงมิใช่ทรัพย์สินหรือชื่อเสียง หากแต่คือ "ปัญญา" การรู้เท่าทันความจริงตามธรรมชาติ การมองเห็นสรรพสิ่งตามความเป็นจริงช่วยปลดเปลื้องความยึดมั่นถือมั่น นำจิตใจเข้าสู่ความสงบเย็นอย่างแท้จริง

ปัญญาวรรค (หมวดปัญญา) ม. ม. ๑๓/๓๒๓

ปญฺญา ว ธเนน เสยฺโย

Roman: Pañañā v dhanen seyayo
“ปัญญาประเสริฐกว่าทรัพย์”
EN: “Wisdom is far superior to material wealth.”

การมีทรัพย์มากโดยขาดปัญญาอาจนำไปสู่ความหายนะ เพราะความโลภและความหลงจะครอบงำ แต่เมื่อมีปัญญา ย่อมสามารถบริหารทรัพย์ที่มีอยู่น้อยให้เกิดประโยชน์มหาศาล ทั้งยังปกป้องจิตใจมิให้ตกเป็นทาสของวัตถุ

ปัญญาวรรค (หมวดปัญญา) สํ. ส. ๑๕/๓๑๖

สุสฺสูสํ ลภเต ปญฺญํ

Roman: Susasūsṃ labhate pañañṃ
“ฟังด้วยดีย่อมได้ปัญญา”
EN: “One who listens attentively acquires wisdom.”

การฟังด้วยดีมิใช่เพียงแค่การได้ยินเสียง แต่คือการเปิดใจให้กว้าง วางอคติ และรับฟังด้วยความใคร่ครวญอย่างลึกซึ้ง (Deep Listening) ทำให้เราเข้าใจผู้อื่นและเข้าใจธรรมชาติรอบตัวอย่างลึกซึ้ง

ปัญญาวรรค (หมวดปัญญา) สํ. ส. ๑๕/๗

นตฺถิ ปญฺญาสมา อาภา

Roman: Natathi pañañāsamā ābhā
“แสงสว่างเสมอด้วยปัญญาไม่มี”
EN: “There is no light equal to wisdom.”

ปัญญาเปรียบเหมือนประทีปดวงเอกที่ส่องให้เห็นทางเดินในห้วงเหวแห่งสังสารวัฏ ผู้มีปัญญาจะไม่เดินสะดุดในหลุมพรางของกิเลส โลภ โกรธ หลง เพราะมองเห็นผลกระทบอย่างถ่องแท้

ปัญญาวรรค (หมวดปัญญา) สํ. ส. ๑๕/๓๑๖

ปญฺญา ชีวึ ชีวิตมาหุ เสฏฺฐํ

Roman: Pañañā jīvึ jīvitamāhu seṭaṭhṃ
“การเป็นอยู่ด้วยปัญญา บัณฑิตกล่าวว่าเป็นชีวิตประเสริฐสุด”
EN: “Living by wisdom, the wise declare, is the truly noble life.”

ชีวิตที่แท้จริงมิใช่อยู่ที่จำนวนปีหรือลมหายใจที่ผ่านไป แต่อยู่ที่ว่าในแต่ละขณะจิต เราใช้ชีวิตอย่างมีสติและปัญญาหรือไม่ ผู้ใช้ชีวิตด้วยปัญญาย่อมไม่เบียดเบียนตนเอง ไม่เบียดเบียนผู้อื่น และไม่ทำลายธรรมชาติ

Advertisement / สนับสนุนโดย
สีลวรรค (หมวดศีล) ขุ. ขุ. ๒๕/๑๒

สีลํ รกฺเขยฺย เมธาวี

Roman: Sīlṃ rakakheyay medhāvī
“ผู้มีปัญญาพึงรักษาศีล”
EN: “The wise person diligently guards their ethical integrity.”

ศีลมิใช่ข้อห้ามที่ลิดรอนอิสรภาพ แต่คือ "เกราะคุ้มครองใจ" ผู้มีศีลจะมีจิตใจที่มั่นคง ปลอดโปร่ง ปราศจากความหวาดระแวง และเป็นมิตรต่อสรรพสัตว์รอบข้าง การรักษาศีลจึงเป็นจุดเริ่มต้นของวิปัสสนากรรมฐานที่ราบรื่น

สีลวรรค (หมวดศีล) ขุ. ธ. ๒๕/๖๔

สาธุ สพฺพตฺถ สํวโร

Roman: Sādhu sababatath sṃvaro
“ความสำรวมระวังในที่ทั้งปวงเป็นความดี”
EN: “Restraint in all aspects of life is commendable.”

ความสำรวมระวังเปรียบเสมือนเขื่อนกั้นน้ำที่คอยควบคุมมิให้อารมณ์ด้านลบพัดพาชีวิตไปสู่ความวิบัติ เมื่อเราสำรวมทั้งคำพูด การกระทำ และความคิด เราจะพบความสงบเย็นในทุกอิริยาบถ

สีลวรรค (หมวดศีล) วินัย. อรรถกถา

สีเลน สุคตึ ยนฺติ สีเลน โภคสมฺปทา สีเลน นิพฺพุตึ ยนฺติ

Roman: Sīlen sugatึ yanati sīlen bhogasamapadā sīlen nibabutึ yanati
“บุคคลไปสู่สุคติได้เพราะศีล ถึงพร้อมด้วยโภคทรัพย์ได้เพราะศีล ถึงความดับเย็นได้เพราะศีล”
EN: “Through ethical virtue one reaches happy realms, obtains true abundance, and attains the peace of Nibbāna.”

ศีลไม่ใช่เรื่องล้าสมัย แต่คือหลักความจริงสากล ผู้ไม่เบียดเบียนผู้อื่นย่อมได้รับความไว้วางใจ การงานราบรื่น จิตใจเป็นสุข และเมื่อจิตสงบย่อมเข้าถึงปัญญารู้แจ้งในที่สุด

วายามวรรค (หมวดความเพียร) สํ. ส. ๑๕/๓๑๖

วิริเยน ทุกฺขมจฺเจติ

Roman: Viriyen dukakhamacaceti
“คนล่วงทุกข์ได้เพราะความเพียร”
EN: “One overcomes suffering through persistent effort.”

ไม่มีความสำเร็จใดเกิดขึ้นได้ด้วยการนั่งรอคอยโชคชะตา พระพุทธเจ้าทรงสอนให้เราพึ่งพาความเพียรของตนเอง ทั้งเพียรละความชั่ว เพียรสร้างความดี และเพียรรักษาจิตให้ผ่องใส

หน้า 25 จาก 28 (ทั้งหมด 445 บท)
Advertisement / สนับสนุนโดย
สัมผัสความสงบภายในผ่านการเจริญสติและวิปัสสนากรรมฐาน

พุทธศาสนสุภาษิตมิใช่เพียงบทกวีทางปรัชญาโบราณ แต่คือ "แผนที่นำทางสู่การตื่นรู้" ทุกถ้อยคำสามารถนำมาเป็นอารมณ์ในการพิจารณากรรมฐาน เชื่อมโยงจิตใจที่บริสุทธิ์เข้ากับธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมรอบตัว

คัดลอกพุทธสุภาษิตเรียบร้อยแล้ว