Logo
Bright from Within
Vipassana, Ecology & Inner Wisdom
พุทธศาสนสุภาษิต พระไตรปิฎก (SQLite Powered)

พุทธศาสนสุภาษิตสอนใจ

คลังพุทธพจน์ภาษาบาลีพร้อมคำแปล ถอดรหัสธรรมะสู่การเจริญสติ วิปัสสนากรรมฐาน และการดำเนินชีวิตอย่างสันโดษและผาสุก

ทั้งหมด 445 สันตุฏฐิวรรค (หมวดความสันโดษ & วิเวก) 17 สัทธาวรรค (หมวดศรัทธา & ความเชื่อมั่น) 10 จิตตวรรค (หมวดจิต & ความคิด) 8 ธัมมวรรค (หมวดธรรมะ & ความจริง) 5 ปัญญาวรรค (หมวดปัญญา) 5 ลาภวรรค (หมวดลาภ & การได้มา) 5 สีลวรรค (หมวดศีล) 5 ทานวรรค (หมวดทาน) 8 อัตตวรรค (หมวดตน) 13 กัมมวรรค (หมวดกรรม) 148 ขันตีวรรค (หมวดความอดทน) 48 วายามวรรค (หมวดความเพียร) 5 อัปปมาทวรรค (หมวดความไม่ประมาท) 30 โกธวรรค (หมวดความโกรธ) 66 เสวนาวรรค (หมวดการคบหา) 33 มิตตวรรค (หมวดมิตร) 5 วาจาวรรค (หมวดวาจา) 5 ปุญญวรรค (หมวดบุญ) 5 ปาปวรรค (หมวดบาป) 5 สุขวรรค (หมวดความสุข) 5 ทุกขวรรค (หมวดทุกข์) 9 ปกิณณกวรรค (หมวดเบ็ดเตล็ด) 5
แสดง 16 จากทั้งหมด 445 บท
กดไอคอนลำโพงเพื่อฟังเสียงอ่าน
ปกิณณกวรรค (หมวดเบ็ดเตล็ด) สํ. ส. ๑๕/๖

อนิจฺจา วต สงฺขารา

Roman: Anicacā vat saṅakhārā
“สังขารทั้งหลายไม่เที่ยงหนอ”
EN: “Impermanent indeed are all conditioned things.”

เมื่อเข้าใจกฎไตรลักษณ์อย่างลึกซึ้ง เราจะไม่ตื่นตระหนกเมื่อความเปลี่ยนแปลงมาเยือน จิตใจจะเบาสบาย ปล่อยวางความยึดมั่นถือมั่น และสามารถเผชิญหน้ากับทุกสถานการณ์ด้วยความสงบ

ทุกขวรรค (หมวดทุกข์) ขุ. ธ. ๒๕/๔๒

ทุกฺโข พาเลหิ สํวาโส

Roman: Dukakho bālehi sṃvāso
“การอยู่ร่วมกับคนพาลเป็นทุกข์”
EN: “Associating and living with fools is perpetual suffering.”

คนพาลมิใช่เพียงคนภายนอก แต่หมายถึง "ความคิดพาลๆ" ในใจเราเองด้วย เช่น ความโลภ ความโกรธ ความหลง การหลีกเลี่ยงคนพาลภายนอกและการปราบคนพาลในใจคือหนทางพ้นทุกข์

ทุกขวรรค (หมวดทุกข์) ขุ. ธ. ๒๕/๔๒

นตฺถิ ขนฺธสมา ทุกฺขา

Roman: Natathi khanadhasamā dukakhā
“ทุกข์เสมอด้วยขันธ์ ๕ ไม่มี”
EN: “There is no suffering equal to the burden of the five aggregates.”

เมื่อเรามองเห็นขันธ์ ๕ ตามความเป็นจริงว่าเป็นเพียงกระบวนการทางธรรมชาติที่เกิดขึ้น ตั้งอยู่ ดับไป ไม่ใช่ตัวตนของเรา เราจะคลายความยึดถือ และวางภาระอันหนักอึ้งลงได้

วายามวรรค (หมวดความเพียร) ขุ. ชา. ๒๘/๓๑๙

อนิพฺพินฺทิยการิสฺส สมฺมทตฺโถ วิปจฺจติ

Roman: Anibabinadiyakārisas samamadatatho vipacacati
“ประโยชน์ย่อมสำเร็จบริบูรณ์แก่ผู้ทำด้วยความไม่ย่อท้อ”
EN: “Success and full fruition belong to those who act without discouragement.”

ความสำเร็จอันยิ่งใหญ่ในชีวิตและในการฝึกจิตมิได้วัดกันที่ความเร็ว แต่วัดกันที่ความอดทนไม่ท้อถอย ทุกความพยายามที่ตั้งอยู่บนสัมมาทิฏฐิคือเมล็ดพันธุ์ที่จะผลิดอกออกผลอย่างแน่นอน

วายามวรรค (หมวดความเพียร) ขุ. ชา. ๒๘/๓๒๐

ปโยชเย น นิพฺพินฺเท

Roman: Payojaye n nibabinade
“พึงประกอบความเพียร ไม่พึงท้อถอย”
EN: “One should persistently apply effort and never give in to despair.”

ไม่ว่าจะทำงานทางโลกหรือฝึกกรรมฐาน จิตใจมักมีช่วงที่หมดพลัง การมีธรรมะข้อนี้เตือนใจจะช่วยจุดประกายความเพียรขึ้นมาใหม่ ทำให้เราก้าวข้ามขีดจำกัดเดิมๆ ได้

วายามวรรค (หมวดความเพียร) ขุ. ชา. ๒๗/๒๒

กุสีโต หิ น วิทฺทโส

Roman: Kusīto hi n vidadaso
“คนเกียจคร้านย่อมไม่ได้ความรู้และปัญญา”
EN: “A slothful person never attains genuine insight and wisdom.”

ความเพียรคือยาแก้พิษความเกียจคร้าน เมื่อชนะความเฉื่อยชาในแต่ละวันได้ จิตใจจะกระปรี้กระเปร่า พร้อมที่จะเรียนรู้และพัฒนาตนเองสู่อิสรภาพ

Advertisement / สนับสนุนโดย
มิตตวรรค (หมวดมิตร) สํ. ส. ๑๕/๒๒

สนฺโต สพฺภิ สมาคโม

Roman: Sanato sababhi samāgamo
“การสมาคมกับสัตบุรุษนำสุขมาให้”
EN: “Association with the noble and virtuous brings lasting happiness.”

พลังของสิ่งแวดล้อมและกัลยาณมิตรมีอิทธิพลอย่างยิ่งต่อจิตใจ เมื่อเราอยู่ท่ามกลางคนดีที่มีจิตใจสงบ เราจะได้รับการเกื้อหนุนให้ประพฤติดีตามไปด้วยอย่างเป็นธรรมชาติ

มิตตวรรค (หมวดมิตร) ขุ. ธ. ๒๕/๔๒

มิตฺโต หเว ปรโม ญาติ

Roman: Mitato have paramo ñāti
“มิตรแท้เป็นยอดแห่งญาติทั้งหลาย”
EN: “A true, faithful friend is the highest of all relatives.”

มิตรแท้คือของขวัญอันล้ำค่าในชีวิต จงทะนุถนอมมิตรภาพที่ดีงามด้วยความซื่อสัตย์ ไว้วางใจ และการให้อภัยซึ่งกันและกัน

วาจาวรรค (หมวดวาจา) สํ. ส. ๑๕/๓๑๗

มุตฺวา ตปฺปติ ปาปิกํ

Roman: Mutavā tapapati pāpikṃ
“เปล่งวาจาชั่วย่อมเดือดร้อนในภายหลัง”
EN: “One who utters harmful, deceitful words burns with regret later on.”

ก่อนพูดเราเป็นนายของคำพูด แต่เมื่อพูดออกไปแล้ว คำพูดจะเป็นนายของเรา การยับยั้งชั่งใจและนิ่งสงบก่อนตอบโต้ในยามโกรธ คือปัญญาคุ้มครองความสงบในชีวิต

วาจาวรรค (หมวดวาจา) ขุ. สุ. ๒๕/๓๑๗

ตเมว วาจํ ภาเสยฺย ยายตฺตานํ น ตาปเย

Roman: Tamev vācṃ bhāseyay yāyatatānṃ n tāpaye
“พึงกล่าวแต่วาจาที่ไม่ทำให้ตนและผู้อื่นเดือดร้อน”
EN: “One should speak only those words that cause no torment to oneself or others.”

หลักเกณฑ์ง่ายๆ ก่อนพูดอะไรออกไปคือ "จริงไหม? มีประโยชน์ไหม? ถูกกาลเทศะไหม? และสร้างความเดือดร้อนหรือไม่?" หากคำพูดผ่านเกณฑ์เหล่านี้ได้ โลกจะสงบสุขยิ่งขึ้น

ปุญญวรรค (หมวดบุญ) สํ. ส. ๑๕/๓๑๗

ปุญฺญํ โจเรหิ ทูหรํ

Roman: Puñañṃ corehi dūharṃ
“บุญเป็นสิ่งที่โจรลักพาไปไม่ได้”
EN: “Merit and spiritual virtue cannot be stolen by thieves.”

การเปลี่ยนทรัพย์สินภายนอกให้กลายเป็นอริยทรัพย์ภายในด้วยการทำทาน รักษาศีล และเจริญภาวนา คือการฝากทรัพย์ไว้ในธนาคารแห่งจักรวาลที่ปลอดภัยที่สุด

ปุญญวรรค (หมวดบุญ) ขุ. ธ. ๒๕/๒๙

ปุญฺญญฺเจ ปุริโส กยิรา กยิราเถนํ ปุนปฺปุนํ

Roman: Puñañañace puriso kayirā kayirāthenṃ punapapunṃ
“หากบุคคลพึงทำบุญ ก็พึงทำบุญนั้นบ่อยๆ”
EN: “If a person performs merit, they should do it again and again.”

นิสัยของจิตใจเกิดจากการทำซ้ำ หากเราหมั่นคิดดี ทำดี พูดดีเป็นประจำ จิตใจจะกลายเป็นจิตที่เปี่ยมด้วยเมตตาและสงบเย็นโดยอัตโนมัติ

Advertisement / สนับสนุนโดย
ปาปวรรค (หมวดบาป) วินัย. จุลล. ๗/๑๙๓

ปาปํ ปาเปน สุภรํ

Roman: Pāpṃ pāpen subharṃ
“คนชั่วย่อมทำบาปได้ง่าย”
EN: “Evil deeds are easily performed by the corrupt and wicked.”

การฝึกฝนจิตให้มีความไวต่อการรับรู้ความดีชั่ว (Moral Sensitivity) จะช่วยเป็นสัญญาณเตือนภัยก่อนที่กิเลสจะชักนำไปสู่การกระทำที่ผิดพลาด

ปาปวรรค (หมวดบาป) ขุ. ธ. ๒๕/๓๑

นตฺถิ ปาปํ อกุพฺพโต

Roman: Natathi pāpṃ akubabato
“บาปและความเดือดร้อน ย่อมไม่มีแก่ผู้ไม่ทำบาป”
EN: “There is no evil or retribution for one who commits no wrong.”

ความปลอดภัยที่แท้จริงมิได้ขึ้นอยู่กับการมีอาวุธหรือระบบรักษาความปลอดภัยราคาแพง แต่อยู่ที่ "ความบริสุทธิ์ของกรรม" ผู้ไม่สร้างเวรกับใครย่อมอยู่อย่างเป็นสุขและหลับสบาย

ปกิณณกวรรค (หมวดเบ็ดเตล็ด) ม. ม. ๑๓/๓๙๖

สพฺเพ ธมฺมา อนตฺตา

Roman: Sababe dhamamā anatatā
“ธรรมทั้งปวงเป็นอนัตตา (ไม่ใช่ตัวตน)”
EN: “All conditioned and unconditioned phenomena are not-self (impersonal).”

ความทุกข์ทั้งปวงเริ่มต้นเมื่อเราใส่คำว่า "ของฉัน" ลงไปในสิ่งต่างๆ (ร่างกายฉัน, ความคิดฉัน, ทรัพย์สินฉัน) เมื่อมองเห็นความเป็นอนัตตา จิตจะถอนความยึดถือและเข้าถึงอิสรภาพสูงสุด

ปกิณณกวรรค (หมวดเบ็ดเตล็ด) สํ. ส. ๑๕/๓๑๔

ยาทิสํ วปเต พีชํ ตาทิสํ ลภเต ผลงฺ

Roman: Yādisṃ vapate bījṃ tādisṃ labhate phalaṅฺ
“หว่านพืชเช่นใดย่อมได้ผลเช่นนั้น”
EN: “As the seed sown, so is the fruit harvested.”

เราคือผู้กำหนดชะตากรรมของตนเองผ่านความคิด คำพูด และการกระทำในปัจจุบันขณะ จงเลือกหว่านเมล็ดพันธุ์แห่งสติ ปัญญา และความเมตตา เพื่อเก็บเกี่ยวความสงบสุขในชีวิต

หน้า 27 จาก 28 (ทั้งหมด 445 บท)
Advertisement / สนับสนุนโดย
สัมผัสความสงบภายในผ่านการเจริญสติและวิปัสสนากรรมฐาน

พุทธศาสนสุภาษิตมิใช่เพียงบทกวีทางปรัชญาโบราณ แต่คือ "แผนที่นำทางสู่การตื่นรู้" ทุกถ้อยคำสามารถนำมาเป็นอารมณ์ในการพิจารณากรรมฐาน เชื่อมโยงจิตใจที่บริสุทธิ์เข้ากับธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมรอบตัว

คัดลอกพุทธสุภาษิตเรียบร้อยแล้ว