Logo
Bright from Within
Vipassana, Ecology & Inner Wisdom
สันตุฏฐิวรรค (หมวดความสันโดษ & วิเวก)

สุโข วิเวโก ตุฏฺฐสฺส สุตธมฺมสฺส ปสฺสโต

Roman script: Sukho viveko tuṭṭhassa sutadhammassa passato
คำอ่าน: สุโข วิเวโก ตุฏฺฐสฺส สุตธมฺมสฺส ปสฺสโต
“ความสงัดของผู้สันโดษ มีธรรมปรากฏเห็นอยู่ นำสุขมาให้”
EN: “Reflecting upon Sukho viveko tuṭṭhassa sutadhammassa passato: "ความสงัดของผู้สันโดษ มีธรรมปรากฏเห็นอยู่ นำสุขมาให้"”
แชร์ Facebook แชร์ Line
เข้าชม 101 ครั้ง
Advertisement / สนับสนุนโดย

ที่มาในพระไตรปิฎก & พุทธประวัติ

พระไตรปิฎกอ้างอิง:
(วิ.มหา. 4/6, ขุ.อุ. 25/86)

ปรากฏในพระไตรปิฎก (วิ.มหา. 4/6, ขุ.อุ. 25/86)

จำแนกคำศัพท์ภาษาบาลีทีละคำ

คำบาลี คำอ่าน ความหมายภาษาไทย ความหมายภาษาอังกฤษ
สุโข
Sukho
สุ-โข เป็นสุข, นำสุขมาให้ เป็นสุข, นำสุขมาให้
วิเวโก
Viveko
วิ-เว-โก ความสงัด, วิเวก ความสงัด, วิเวก
ตุฏฺฐสฺส
Tuṭaṭhasas
ตุด-ถัด-สะ ของผู้สันโดษ, ของผู้ยินดีพอใจ ของผู้สันโดษ, ของผู้ยินดีพอใจ
สุตธมฺมสฺส
Sutadhamamasas
สุ-ตะ-ทำ-มัด-สะ ของผู้มีธรรมอันได้สดับแล้ว ของผู้มีธรรมอันได้สดับแล้ว
ปสฺสโต
Pasasato
ปัด-สะ-โต ผู้เห็นอยู่ ผู้เห็นอยู่
กายวิเวก
Kāyavivek
ความสงัดกาย กายสงบจากบาป ไม่ก่อความเดือดร้อนแก่ตนและผู้อื่น กายสงบจากบาป ไม่ก่อความเดือดร้อนแก่ตนและผู้อื่น
จิตวิเวก
Citavivek
ความสงัดจิต ใจไม่ถูกกิเลสตัณหาครอบงำหรือบงการ ใจไม่ถูกกิเลสตัณหาครอบงำหรือบงการ
อุปธิวิเวก
Upadhivivek
ความสงัดจากอุปธิคือกิเลส พ้นจากกิเลสทั้งปวง ไม่มีสิ่งใดก่อทุกข์ได้อีก พ้นจากกิเลสทั้งปวง ไม่มีสิ่งใดก่อทุกข์ได้อีก
ความหมาย
Gavāmahamāy
ความสงบของกายและใจจากกิเลส การอยู่คนเดียวเฉย ๆ การอยู่คนเดียวเฉย ๆ
ความรู้สึก
Gavāmarū้sึk
อิ่มเอม เบาสบาย เหงา ว้าเหว่ เหงา ว้าเหว่
ท่าทีต่อผู้อื่น
D่าdīt่aphū้ื่n
ไม่เบียดเบียน มีเมตตา ตัดขาด ไม่สนใจใคร ตัดขาด ไม่สนใจใคร
ที่มาของความสุข
Dī่mākhaaṅagavāmasukh
ใจที่ปลอดจากกิเลส การหลีกหนีความรับผิดชอบ การหลีกหนีความรับผิดชอบ
ผลระยะยาว
Phalarะyะyāv
ใจมั่นคง ไม่หวั่นไหว ปัญหายังอยู่ ใจยังวุ่นวาย ปัญหายังอยู่ ใจยังวุ่นวาย
ที่มา
Dī่mā
ใจที่สงบจากกิเลส วัตถุ ชื่อเสียง ความบันเทิง วัตถุ ชื่อเสียง ความบันเทิง
ความมั่นคง
Gavāmamั่nagaṅ
สงบไม่ไหวติง ขึ้นลงตามสิ่งที่ได้หรือเสียไป ขึ้นลงตามสิ่งที่ได้หรือเสียไป
ระยะเวลา
Rะyะvelā
ยั่งยืน ชั่วคราว ต้องหามาเติมตลอด ชั่วคราว ต้องหามาเติมตลอด
ผลต่อผู้อื่น
Phalat่aphū้ื่n
ไม่เบียดเบียนใคร อาจแก่งแย่งหรือเบียดเบียนผู้อื่น อาจแก่งแย่งหรือเบียดเบียนผู้อื่น
ต้นทุน
T้nadun
ไม่ต้องใช้เงิน ใช้การฝึกฝน ต้องใช้เงิน เวลา และแรงกายมาก ต้องใช้เงิน เวลา และแรงกายมาก
Advertisement / สนับสนุนโดย

คำอธิบายและบทวิเคราะห์ธรรมะ

พุทธศาสนสุภาษิตบทว่า “สุโข วิเวโก ตุฏฺฐสฺส สุตธมฺมสฺส ปสฺสโต” (แปลความว่า: ความสงัดของผู้สันโดษ มีธรรมปรากฏเห็นอยู่ นำสุขมาให้) เป็นหลักธรรมคำสอนอันทรงคุณค่าในพระไตรปิฎก ((วิ.มหา. 4/6, ขุ.อุ. 25/86)) ที่มุ่งชี้ให้เห็นถึงความจริงของชีวิต จิตใจ และการกระทำ

พระพุทธองค์ทรงสอนให้เราตระหนักรู้ในสภาวะปัจจุบัน ไม่ตกเป็นทาสของความหลงผิดหรือความว้าวุ่นทางอารมณ์ เมื่อจิตมีความสงบ ย่อมเกิดปัญญาในการมองเห็นสิ่งทั้งหลายตามความเป็นจริง ทำให้สามารถดำเนินชีวิตด้วยความมั่นคง สันโดษ และเปี่ยมด้วยความสุขที่แท้จริงจากภายใน

ข้อคิดและการนำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวัน

  • �� น้อมนำข้อคิดจาก “ความสงัดของผู้สันโดษ มีธรรมปรากฏเห็นอยู่ นำสุขมาให้” มาเป็นแนวทางในการดำเนินชีวิตประจำวัน
  • �� ฝึกสังเกตอารมณ์และความคิดของตนเองอย่างมีสติ เพื่อไม่ให้ตกเป็นทาสของกิเลส
  • �� พัฒนาจิตใจให้เข้มแข็ง มีความเมตตาและเกื้อกูลต่อเพื่อนมนุษย์และสิ่งแวดล้อมรอบตัว

มิติแห่งการเจริญสติ & วิปัสสนากรรมฐาน

ในเชิงวิปัสสนากรรมฐาน พุทธสุภาษิตบทนี้เป็นบาทฐานแห่งการเจริญสติปัฏฐาน เมื่อกำหนดรู้รูปนามที่กำลังปรากฏตามความเป็นจริง จิตจะปล่อยวางความยึดมั่นถือมั่น นำไปสู่ความสงบเย็นอันแท้จริง

Advertisement / สนับสนุนโดย
เรียนรู้ธรรมะร่วมสมัย

อ่านบทความวิชาการ การบูรณาการวิปัสสนา และการฟื้นฟูระบบนิเวศ เพื่อสร้างความตระหนักรู้สู่สังคม

เข้าสู่คลังบทความ
Advertisement / สนับสนุนโดย
คัดลอกพุทธสุภาษิตเรียบร้อยแล้ว