ผนฺทนํ จปลํ จิตฺตํ ทุรกฺขํ ทุนฺนิวารยํอุชุํ กโรติ เมธาวี อุสุกาโรว เตชนํ "Reflecting upon Phanadanṃ capalṃ citatṃ durakakhṃ dunanivārayṃujuํ karoti medhāvī usukārov tejanṃ: "คนมีปัญญา ทำจิตที่ดิ้นรน กวัดแกว่ง รักษายาก ห้ามยาก ให้ตรงได้ เหมือนช่างศรทำลูกศรให้ตรงฉะนั้น""

Phanadanṃ capalṃ citatṃ durakakhṃ dunanivārayṃujuํ karoti medhāvī usukārov tejanṃ

Thai script: ผนฺทนํ จปลํ จิตฺตํ ทุรกฺขํ ทุนฺนิวารยํอุชุํ กโรติ เมธาวี อุสุกาโรว เตชนํ

Phonetic Reading: ผนฺทนํ จปลํ จิตฺตํ ทุรกฺขํ ทุนฺนิวารยํอุชุํ กโรติ เมธาวี อุสุกาโรว เตชนํ

“Reflecting upon Phanadanṃ capalṃ citatṃ durakakhṃ dunanivārayṃujuํ karoti medhāvī usukārov tejanṃ: "คนมีปัญญา ทำจิตที่ดิ้นรน กวัดแกว่ง รักษายาก ห้ามยาก ให้ตรงได้ เหมือนช่างศรทำลูกศรให้ตรงฉะนั้น"”

Thai: “คนมีปัญญา ทำจิตที่ดิ้นรน กวัดแกว่ง รักษายาก ห้ามยาก ให้ตรงได้ เหมือนช่างศรทำลูกศรให้ตรงฉะนั้น.”

Tipitaka Canonical Source & Context

Canonical Reference:

พระไตรปิฎก (พุทธศาสนสุภาษิต)

Recorded in the Tipitaka scripture: พระไตรปิฎก (พุทธศาสนสุภาษิต)

Word-by-Word Pali Vocabulary Breakdown

Pali Word	Phonetic	Thai Meaning	English Meaning
Phanadanṃ ผนฺทนํ	ผนฺทนํ	คนมีปัญญา ทำจิตที่ดิ้นรน กวัดแกว่ง รักษายาก ห้ามยาก ให้ตรงได้ เหมือนช่างศรทำลูกศรให้ตรงฉะนั้น.	Reflecting upon Phanadanṃ capalṃ citatṃ durakakhṃ dunanivārayṃujuํ karoti medhāvī usukārov tejanṃ: "คนมีปัญญา ทำจิตที่ดิ้นรน กวัดแกว่ง รักษายาก ห้ามยาก ให้ตรงได้ เหมือนช่างศรทำลูกศรให้ตรงฉะนั้น"
Capalṃ จปลํ	จปลํ	คนมีปัญญา ทำจิตที่ดิ้นรน กวัดแกว่ง รักษายาก ห้ามยาก ให้ตรงได้ เหมือนช่างศรทำลูกศรให้ตรงฉะนั้น.	Reflecting upon Phanadanṃ capalṃ citatṃ durakakhṃ dunanivārayṃujuํ karoti medhāvī usukārov tejanṃ: "คนมีปัญญา ทำจิตที่ดิ้นรน กวัดแกว่ง รักษายาก ห้ามยาก ให้ตรงได้ เหมือนช่างศรทำลูกศรให้ตรงฉะนั้น"
Citatṃ durakakhṃ จิตฺตํ ทุรกฺขํ	จิตฺตํ ทุรกฺขํ	คนมีปัญญา ทำจิตที่ดิ้นรน กวัดแกว่ง รักษายาก ห้ามยาก ให้ตรงได้ เหมือนช่างศรทำลูกศรให้ตรงฉะนั้น.	Reflecting upon Phanadanṃ capalṃ citatṃ durakakhṃ dunanivārayṃujuํ karoti medhāvī usukārov tejanṃ: "คนมีปัญญา ทำจิตที่ดิ้นรน กวัดแกว่ง รักษายาก ห้ามยาก ให้ตรงได้ เหมือนช่างศรทำลูกศรให้ตรงฉะนั้น"
Dunanivārayṃujuํ ทุนฺนิวารยํอุชุํ	ทุนฺนิวารยํอุชุํ	คนมีปัญญา ทำจิตที่ดิ้นรน กวัดแกว่ง รักษายาก ห้ามยาก ให้ตรงได้ เหมือนช่างศรทำลูกศรให้ตรงฉะนั้น.	Reflecting upon Phanadanṃ capalṃ citatṃ durakakhṃ dunanivārayṃujuํ karoti medhāvī usukārov tejanṃ: "คนมีปัญญา ทำจิตที่ดิ้นรน กวัดแกว่ง รักษายาก ห้ามยาก ให้ตรงได้ เหมือนช่างศรทำลูกศรให้ตรงฉะนั้น"
Karoti กโรติ	กโรติ	คนมีปัญญา ทำจิตที่ดิ้นรน กวัดแกว่ง รักษายาก ห้ามยาก ให้ตรงได้ เหมือนช่างศรทำลูกศรให้ตรงฉะนั้น.	Reflecting upon Phanadanṃ capalṃ citatṃ durakakhṃ dunanivārayṃujuํ karoti medhāvī usukārov tejanṃ: "คนมีปัญญา ทำจิตที่ดิ้นรน กวัดแกว่ง รักษายาก ห้ามยาก ให้ตรงได้ เหมือนช่างศรทำลูกศรให้ตรงฉะนั้น"
Medhāvī usukārov เมธาวี อุสุกาโรว	เมธาวี อุสุกาโรว	คนมีปัญญา ทำจิตที่ดิ้นรน กวัดแกว่ง รักษายาก ห้ามยาก ให้ตรงได้ เหมือนช่างศรทำลูกศรให้ตรงฉะนั้น.	Reflecting upon Phanadanṃ capalṃ citatṃ durakakhṃ dunanivārayṃujuํ karoti medhāvī usukārov tejanṃ: "คนมีปัญญา ทำจิตที่ดิ้นรน กวัดแกว่ง รักษายาก ห้ามยาก ให้ตรงได้ เหมือนช่างศรทำลูกศรให้ตรงฉะนั้น"
Tejanṃ เตชนํ	เตชนํ	คนมีปัญญา ทำจิตที่ดิ้นรน กวัดแกว่ง รักษายาก ห้ามยาก ให้ตรงได้ เหมือนช่างศรทำลูกศรให้ตรงฉะนั้น.	Reflecting upon Phanadanṃ capalṃ citatṃ durakakhṃ dunanivārayṃujuํ karoti medhāvī usukārov tejanṃ: "คนมีปัญญา ทำจิตที่ดิ้นรน กวัดแกว่ง รักษายาก ห้ามยาก ให้ตรงได้ เหมือนช่างศรทำลูกศรให้ตรงฉะนั้น"

In-depth Commentary & Spiritual Insight

The sacred Buddhist verse "Phanadanṃ capalṃ citatṃ durakakhṃ dunanivārayṃujuํ karoti medhāvī usukārov tejanṃ" (Thai: ผนฺทนํ จปลํ จิตฺตํ ทุรกฺขํ ทุนฺนิวารยํอุชุํ กโรติ เมธาวี อุสุกาโรว เตชนํ) teaches: "คนมีปัญญา ทำจิตที่ดิ้นรน กวัดแกว่ง รักษายาก ห้ามยาก ให้ตรงได้ เหมือนช่างศรทำลูกศรให้ตรงฉะนั้น.". This timeless insight from the Tipitaka (พระไตรปิฎก (พุทธศาสนสุภาษิต)) illuminates the profound connection between inner awareness, ethical action, and spiritual liberation.

By contemplating this teaching, one learns to anchor the wandering mind in the clarity of the present moment, dissolving turbulent attachments and unlocking enduring peace.

Practical Takeaways for Daily Life

�� Apply the wisdom of "Phanadanṃ capalṃ citatṃ durakakhṃ dunanivārayṃujuํ karoti medhāvī usukārov tejanṃ" in daily decision-making.

�� Cultivate mindful awareness to maintain mental balance amid life's unpredictable currents.

�� Strengthen spiritual integrity and extend compassion toward nature and fellow beings.

Phanadanṃ capalṃ citatṃ durakakhṃ dunanivārayṃujuํ karoti medhāvī usukārov tejanṃ

Tipitaka Canonical Source & Context

Word-by-Word Pali Vocabulary Breakdown

In-depth Commentary & Spiritual Insight

Practical Takeaways for Daily Life

Mindfulness & Vipassana Reflection

Related Buddhist Proverbs

Contemporary Buddhist Wisdom