1
1. Uddesa - The Direct Path to Purification
Evaṃ me sutaṃ: Ekaṃ samayaṃ Bhagavā Kurūsu viharati Kammāsadhammaṃ nāma Kurūnaṃ nigamo. Tatra kho Bhagavā bhikkhū āmantesi: "Bhikkhavo"ti. "Bhadante"ti te bhikkhū Bhagavato paccassosuṃ. Bhagavā etadavoca:
"Ekāyano ayaṃ, bhikkhave, maggo sattānaṃ visuddhiyā, sokaparidevānaṃ samatikkamāya, dukkhadomanassānaṃ atthaṅgamāya, ñāyassa adhigamāya, nibbānassa sacchikiriyāya, yadidaṃ cattāro satipaṭṭhānā.
Katame cattāro? Idha, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ.
Vedanāsu vedanānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ.
Citte cittānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ.
Dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṃ."
เอวมฺเม สุตํฯ เอกํ สมยํ ภควา กุรูสุ วิหรติ กมฺมาสธมฺมํ นาม กุรูนํ นิคโมฯ ตตฺร โข ภควา ภิกฺขู อามนฺเตสิ "ภิกฺขโว"ติฯ "ภทนฺเต"ติ เต ภิกฺขู ภควโต ปจฺจสฺโสสุํฯ ภควา เอตทโวจ:
"เอกายโน อยํ ภิกฺขเว มคฺโค สตฺตานํ วิสุทฺธิยา โสกปริเทวานํ สมติกฺกมาย ทุกฺขโทมนสฺสานํ อตฺถงฺคมาย ญายสฺส อธิคมาย นิพฺพานสฺส สจฺฉิกิริยาย ยทิทํ จตฺตาโร สติปฏฺฐานาฯ
กตเม จตฺตาโร? อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ กาเย กายานุปสฺสี วิหรติ อาตาปี สมฺปชาโน สติมา วิเนยฺย โลเก อภิชฺฌาโทมนสฺสํฯ
เวทนาสุ เวทนานุปสฺสี วิหรติ อาตาปี สมฺปชาโน สติมา วิเนยฺย โลเก อภิชฺฌาโทมนสฺสํฯ
จิตฺเต จิตฺตานุปสฺสี วิหรติ อาตาปี สมฺปชาโน สติมา วิเนยฺย โลเก อภิชฺฌาโทมนสฺสํฯ
ธมฺเมสุ ธมฺมานุปสฺสี วิหรติ อาตาปี สมฺปชาโน สติมา วิเนยฺย โลเก อภิชฺฌาโทมนสฺสํฯ"
2
2. Kāyānupassanā - Ānāpānapabba (Mindfulness of Breathing)
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu kāye kāyānupassī viharati? Idha, bhikkhave, bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṃ ābhujitvā ujuṃ kāyaṃ paṇidhāya parimukhaṃ satiṃ upaṭṭhapetvā. So satova assasati, sato passasati.
Dīghaṃ vā assasanto "Dīghaṃ assasāmī"ti pajānāti, dīghaṃ vā passasanto "Dīghaṃ passasāmī"ti pajānāti.
Rassaṃ vā assasanto "Rassaṃ assasāmī"ti pajānāti, rassaṃ vā passasanto "Rassaṃ passasāmī"ti pajānāti.
"Sabbakāyapaṭisaṃvedī assasissāmī"ti sikkhati, "Sabbakāyapaṭisaṃvedī passasissāmī"ti sikkhati.
"Passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ assasissāmī"ti sikkhati, "Passambhayaṃ kāyasaṅkhāraṃ passasissāmī"ti sikkhati.
Iti ajjhattaṃ vā kāye kāyānupassī viharati, bahiddhā vā kāye kāyānupassī viharati, ajjhattabahiddhā vā kāye kāyānupassī viharati. Samudayadhammānupassī vā... vayadhammānupassī vā... "Atthi kāyo"ti vā panassa sati paccupaṭṭhitā hoti yāvadeva ñāṇamattāya patissatimattāya, anissito ca viharati, na ca kiñci loke upādiyati.
กถญฺจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ กาเย กายานุปสฺสี วิหรติ? อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ อรญฺญคโต วา รุกฺขมูลคโต วา สุญฺญาคารคโต วา นิสีทติ ปลฺลงฺกํ อาภุชิตฺวา อุชุํ กายํ ปณิธาย ปริมุขํ สตึ อุปฏฺฐเปตฺวาฯ โส สโตว อสฺสสติ, สโต ปสฺสสติฯ
ทีฆํ วา อสฺสสนฺโต "ทีฆํ อสฺสสามี"ติ ปชานาติ, ทีฆํ วา ปสฺสสนฺโต "ทีฆํ ปสฺสสามี"ติ ปชานาติฯ
รสุสํ วา อสฺสสนฺโต "รสุสํ อสฺสสามี"ติ ปชานาติ, รสุสํ วา ปสฺสสนฺโต "รสุสํ ปสฺสสามี"ติ ปชานาติฯ
"สพฺพกายปฏิสํเวที อสฺสสิสฺสามี"ติ สิกฺขติ, "สพฺพกายปฏิสํเวที ปสฺสสิสฺสามี"ติ สิกฺขติฯ
"ปสฺสมฺภยํ กายสงฺขารํ อสฺสสิสฺสามี"ติ สิกฺขติ, "ปสฺสมฺภยํ กายสงฺขารํ ปสฺสสิสฺสามี"ติ สิกฺขติฯ
อิติ อชฺฌตฺตํ วา กาเย กายานุปสฺสี วิหรติ, พหิทฺธา วา กาเย กายานุปสฺสี วิหรติ, อชฺฌตฺตพหิทฺธา วา กาเย กายานุปสฺสี วิหรติฯ สมุทยธมฺมานุปสฺสี วา... วยธมฺมานุปสฺสี วา... "อตฺถิ กาโย"ติ วา ปนสฺส สติ ปจฺจุปฏฺฐิตา โหติ ยาวเทว ญาณมตฺตาย ปติสฺสติมตฺตาย, อนิสฺสิโต จ วิหรติ, น จ กิญฺจิ โลเก อุปาทิยติฯ
3
3. Kāyānupassanā - Iriyāpatha & Sampajañña (Postures & Full Awareness)
Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu gacchanto vā "Gacchāmī"ti pajānāti, ṭhito vā "Ṭhitomhī"ti pajānāti, nisinno vā "Nisinnomhī"ti pajānāti, sayāno vā "Sayānomhī"ti pajānāti. Yathā yathā vā panassa kāyo paṇihito hoti, tathā tathā naṃ pajānāti.
Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu abhikkante paṭikkante sampajānakārī hoti, ālokite vilokite sampajānakārī hoti, samiñjite pasārite sampajānakārī hoti, saṅghāṭipattacīvaradhāraṇe sampajānakārī hoti, asite pīte khāyite sāyite sampajānakārī hoti, uccārapassāvakamme sampajānakārī hoti, gate ṭhite nisinne sutte jāgarite bhāsite tuṇhībhāve sampajānakārī hoti.
ปุน จปรํ ภิกฺขเว ภิกฺขุ คจฺฉนฺโต วา "คจฺฉามี"ติ ปชานาติ, ฐิโต วา "ฐิโตมฺหี"ติ ปชานาติ, นิสินฺโน วา "นิสินฺโนมฺหี"ติ ปชานาติ, สยาโน วา "สยาโนมฺหี"ติ ปชานาติฯ ยถา ยถา วา ปนสฺส กาโย ปณิหิโต โหติ, ตถา ตถา นํ ปชานาติฯ
ปุน จปรํ ภิกฺขเว ภิกฺขุ อภิกฺกนฺเต ปฏิกฺกนฺเต สมฺปชานการี โหติ, อาโลกิเต วิโลกิเต สมฺปชานการี โหติ, สมิญฺชิเต ปสาริเต สมฺปชานการี โหติ, สงฺฆาฏิตปตฺตจีวรธารเณ สมฺปชานการี โหติ, อสิเต ปิเต ขายิเต สายิเต สมฺปชานการี โหติ, อุจฺจารปสฺสาวกมฺเม สมฺปชานการี โหติ, คเต ฐิเต นิสินฺเน สุตฺเต ชาคริเต ภาสิเต ตุณฺหีภาเว สมฺปชานการี โหติฯ
4
4. Kāyānupassanā - 32 Body Parts, 4 Elements & Charnel Grounds
Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu imameva kāyaṃ uddhaṃ pādatalā adho kesamatthakā tacapariyantaṃ pūraṃ nānappakārassa asucino paccavekkhati: "Atthi imasmiṃ kāye kesā lomā nakhā dantā taco, maṃsaṃ nhāru aṭṭhi aṭṭhimiñjaṃ vakkaṃ, hadayaṃ yakanaṃ kilomakaṃ pihakaṃ papphāsaṃ, antaṃ antaguṇaṃ udariyaṃ karīsaṃ matthaluṅgaṃ, pittaṃ semhaṃ pubbo lohitaṃ sedo medo, assu vasā kheḷo siṅghāṇikā lasikā muttanti".
Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu imameva kāyaṃ yathāṭhitaṃ yathāpaṇihitaṃ dhātuso paccavekkhati: "Atthi imasmiṃ kāye pathavīdhātu āpodhātu tejodhātu vāyodhātūti".
Seyyathāpi, bhikkhave, passeyya sarīraṃ sīvathikāya chaḍḍhitaṃ ekāhamataṃ vā dvīhamataṃ vā tīhamataṃ vā uddhumātakaṃ vinīlakaṃ vipubbakajātaṃ... so imameva kāyaṃ upasaṃharati: "Ayampi kho kāyo evaṃdhammo evaṃbhāvī evaṃanatītoti".
ปุน จปรํ ภิกฺขเว ภิกฺขุ อิเมเมว กายํ อุทฺธํ ปาทตลา อโธ เกสมตฺถกา ตจปริยนฺตํ ปูรํ นานปฺปการสฺส อสุจิโน ปจฺจเวกฺขติ: "อตฺถิ อิมสฺมึ กาเย เกสา โลมา นขา ทนฺตา ตโจ, มํสํ นฺหารุ อฏฺฐิ อฏฺฐิมิญฺชํ วกฺกํ, หทยํ ยกนํ กิโลมกํ ปิหกํ ปปฺผาสํ, อนฺตํ อนฺตคุณํ อุทริยํ กรีสํ มตฺถลุงฺคํ, ปิตฺตํ เสมฺหํ ปุพฺโพ โลหิตํ เสโท เมโท, อสฺสุ วสา เขโฬ สิงฺฆาณิกา ลสิกา มุตฺตนฺติ"ฯ
ปุน จปรํ ภิกฺขเว ภิกฺขุ อิเมเมว กายํ ยถาฐิตํ ยถาปณิหิตํ ธาตุโส ปจฺจเวกฺขติ: "อตฺถิ อิมสฺมึ กาเย ปถวีธาตุ อาโปธาตุ เตโชธาตุ วาโยธาตุติ"ฯ
เสยฺยถาปิ ภิกฺขเว ปสฺเสยฺย สรีรํ สีวถิกาย ฉฑฺฑิตํ เอกาหสตํ วา ทฺวีหสตํ วา ตีหสตํ วา อุทฺธุมาตกํ วินีลกํ วิปุพฺพกชาตํ... โส อิเมเมว กายํ อุปสํหรติ: "อยมฺปิ โข กาโย เอวํธมฺโม เอวํภาวี เอวํอนตีโตติ"ฯ
Advertisement / สนับสนุนโดย
5
5. Vedanānupassanā - Contemplation of Feelings
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu vedanāsu vedanānupassī viharati? Idha, bhikkhave, bhikkhu sukhaṃ vedanaṃ vedayamāno "Sukhaṃ vedanaṃ vedayāmī"ti pajānāti; dukkhaṃ vedanaṃ vedayamāno "Dukkhaṃ vedanaṃ vedayāmī"ti pajānāti; adukkhamasukhaṃ vedanaṃ vedayamāno "Adukkhamasukhaṃ vedanaṃ vedayāmī"ti pajānāti.
Sāmisaṃ vā sukhaṃ vedanaṃ vedayamāno "Sāmisaṃ sukhaṃ vedanaṃ vedayāmī"ti pajānāti; nirāmisaṃ vā sukhaṃ vedanaṃ vedayamāno "Nirāmisaṃ sukhaṃ vedanaṃ vedayāmī"ti pajānāti; sāmisaṃ vā dukkhaṃ... nirāmisaṃ vā dukkhaṃ... sāmisaṃ vā adukkhamasukhaṃ... nirāmisaṃ vā adukkhamasukhaṃ vedanaṃ vedayamāno "Nirāmisaṃ adukkhamasukhaṃ vedanaṃ vedayāmī"ti pajānāti.
Iti ajjhattaṃ vā vedanāsu vedanānupassī viharati, bahiddhā vā... "Atthi vedanā"ti vā panassa sati paccupaṭṭhitā hoti, anissito ca viharati, na ca kiñci loke upādiyati.
กถญฺจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ เวทนาสุ เวทนานุปสฺสี วิหรติ? อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ สุขํ เวทนํ เวทยมาโน "สุขํ เวทนํ เวทยามี"ติ ปชานาติฯ ทุกฺขํ เวทนํ เวทยมาโน "ทุกฺขํ เวทนํ เวทยามี"ติ ปชานาติฯ อทุกฺขมสุขํ เวทนํ เวทยมาโน "อทุกฺขมสุขํ เวทนํ เวทยามี"ติ ปชานาติฯ
สามิสํ วา สุขํ เวทนํ เวทยมาโน "สามิสํ สุขํ เวทนํ เวทยามี"ติ ปชานาติฯ นิรามิสํ วา สุขํ เวทนํ เวทยมาโน "นิรามิสํ สุขํ เวทนํ เวทยามี"ติ ปชานาติฯ สามิสํ วา ทุกฺขํ... นิรามิสํ วา ทุกฺขํ... สามิสํ วา อทุกฺขมสุขํ... นิรามิสํ วา อทุกฺขมสุขํ เวทนํ เวทยมาโน "นิรามิสํ อทุกฺขมสุขํ เวทนํ เวทยามี"ติ ปชานาติฯ
อิติ อชฺฌตฺตํ วา เวทนาสุ เวทนานุปสฺสี วิหรติ, พหิทฺธา วา... "อตฺถิ เวทนา"ติ วา ปนสฺส สติ ปจฺจุปฏฺฐิตา โหติ, อนิสฺสิโต จ วิหรติ, น จ กิญฺจิ โลเก อุปาทิยติฯ
6
6. Cittānupassanā - Contemplation of the Mind
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu citte cittānupassī viharati? Idha, bhikkhave, bhikkhu sarāgaṃ vā cittaṃ "Sarāgaṃ cittan"ti pajānāti; vītarāgaṃ vā cittaṃ "Vītarāgaṃ cittan"ti pajānāti;
Sadosaṃ vā cittaṃ "Sadosaṃ cittan"ti pajānāti; vītadosaṃ vā cittaṃ "Vītadosaṃ cittan"ti pajānāti;
Samohaṃ vā cittaṃ "Samohaṃ cittan"ti pajānāti; vītamohaṃ vā cittaṃ "Vītamohaṃ cittan"ti pajānāti;
Saṅkhittaṃ vā cittaṃ "Saṅkhittaṃ cittan"ti pajānāti; vikkhittaṃ vā cittaṃ "Vikkhittaṃ cittan"ti pajānāti;
Mahaggataṃ vā cittaṃ... Amahaggataṃ vā cittaṃ... Sa-uttaraṃ vā cittaṃ... Anuttaraṃ vā cittaṃ...
Samāhitaṃ vā cittaṃ "Samāhitaṃ cittan"ti pajānāti; asamāhitaṃ vā cittaṃ "Asamāhitaṃ cittan"ti pajānāti;
Vimuttaṃ vā cittaṃ "Vimuttaṃ cittan"ti pajānāti; avimuttaṃ vā cittaṃ "Avimuttaṃ cittan"ti pajānāti.
Iti ajjhattaṃ vā citte cittānupassī viharati... "Atthi cittan"ti vā panassa sati paccupaṭṭhitā hoti, anissito ca viharati, na ca kiñci loke upādiyati.
กถญฺจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ จิตฺเต จิตฺตานุปสฺสี วิหรติ? อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ สราคํ วา จิตฺตํ "สราคํ จิตฺตนฺติ" ปชานาติ, วีตราคํ วา จิตฺตํ "วีตราคํ จิตฺตนฺติ" ปชานาติฯ
สโทสํ วา จิตฺตํ "สโทสํ จิตฺตนฺติ" ปชานาติ, วีตโทสํ วา จิตฺตํ "วีตโทสํ จิตฺตนฺติ" ปชานาติฯ
สโมหํ วา จิตฺตํ "สโมหํ จิตฺตนฺติ" ปชานาติ, วีตโมหํ วา จิตฺตํ "วีตโมหํ จิตฺตนฺติ" ปชานาติฯ
สํขิตฺตํ วา จิตฺตํ "สํขิตฺตํ จิตฺตนฺติ" ปชานาติ, วิกฺขิตฺตํ วา จิตฺตํ "วิกฺขิตฺตํ จิตฺตนฺติ" ปชานาติฯ
มหคฺคตํ วา จิตฺตํ... อมหคฺคตํ วา จิตฺตํ... สอุตฺตรํ วา จิตฺตํ... อนุตฺตรํ วา จิตฺตํ...
สมาหิตํ วา จิตฺตํ "สมาหิตํ จิตฺตนฺติ" ปชานาติ, อสมาหิตํ วา จิตฺตํ "อสมาหิตํ จิตฺตนฺติ" ปชานาติฯ
วิมุตฺตํ วา จิตฺตํ "วิมุตฺตํ จิตฺตนฺติ" ปชานาติ, อวิมุตฺตํ วา จิตฺตํ "อวิมุตฺตํ จิตฺตนฺติ" ปชานาติฯ
อิติ อชฺฌตฺตํ วา จิตฺเต จิตฺตานุปสฺสี วิหรติ... "อตฺถิ จิตฺตนฺติ" วา ปนสฺส สติ ปจฺจุปฏฺฐิตา โหติ, อนิสฺสิโต จ วิหรติ, น จ กิญฺจิ โลเก อุปาทิยติฯ
7
7. Dhammānupassanā - Nīvaraṇa & Khandha (Hindrances & Aggregates)
Kathañca, bhikkhave, bhikkhu dhammesu dhammānupassī viharati? Idha, bhikkhave, bhikkhu dhammesu dhammānupassī viharati pañcasu nīvaraṇesu. Santaṃ vā ajjhattaṃ kāmacchandaṃ "Atthi me ajjhattaṃ kāmacchando"ti pajānāti; asantaṃ vā... Yathā ca anuppannassa kāmacchandassa uppādo hoti tañca pajānāti; yathā ca uppannassa kāmacchandassa pahānaṃ hoti tañca pajānāti... Evaṃ byāpādaṃ... thīnamiddhaṃ... uddhaccakukkuccaṃ... vicikicchaṃ pajānāti.
Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dhammesu dhammānupassī viharati pañcasu upādānakkhandhesu: "Iti rūpaṃ, iti rūpassa samudayo, iti rūpassa atthaṅgamo; iti vedanā... iti saññā... iti saṅkhārā... iti viññāṇaṃ, iti viññāṇassa samudayo, iti viññāṇassa atthaṅgamoti".
กถญฺจ ภิกฺขเว ภิกฺขุ ธมฺเมสุ ธมฺมานุปสฺสี วิหรติ? อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ ธมฺเมสุ ธมฺมานุปสฺสี วิหรติ ปญฺจสุ นีวรเณสุฯ สนฺตํ วา อชฺฌตฺตํ กามจฺฉนฺทํ "อตฺถิ เม อชฺฌตฺตํ กามจฺฉนฺโท"ติ ปชานาติ, อสนฺตํ วา... ยถา จ อนุปฺปนฺนสฺส กามจฺฉนฺทสฺส อุปฺปาโท โหติ ตญฺจ ปชานาติ, ยถา จ อุปฺปนฺนสฺส กามจฺฉนฺทสฺส ปหานํ โหติ ตญฺจ ปชานาติ... เอวํ พฺยาปาทํ... ถีนมิทฺธํ... อุทธจฺจกุกฺกุจฺจํ... วิจิกิจฺฉํ ปชานาติฯ
ปุน จปรํ ภิกฺขเว ภิกฺขุ ธมฺเมสุ ธมฺมานุปสฺสี วิหรติ ปญฺจสุ อุปาทานกฺขนฺเธสุ: "อิติ รูปํ, อิติ รูปสฺส สมุทโย, อิติ รูปสฺส อตฺถงฺคโม; อิติ เวทนา... อิติ สญฺญา... อิติ สงฺขารา... อิติ วิญฺญาณํ, อิติ วิญฺญาณสฺส สมุทโย, อิติ วิญฺญาณสฺส อตฺถงฺคโมติ"ฯ
8
8. Dhammānupassanā - Āyatana & Bojjhaṅga (Sense Bases & Awakening Factors)
Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dhammesu dhammānupassī viharati chasu ajjhattikabāhiresu āyatanesu. Cakkhuñca pajānāti, rūpe ca pajānāti, yañca tadubhayaṃ paṭicca uppajjati saṃyojanaṃ tañca pajānāti... Evaṃ sotañca sadde ca... ghānañca gandhe ca... jivhañca rase ca... kāyañca phoṭṭhabbe ca... manañca dhamme ca pajānāti.
Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dhammesu dhammānupassī viharati sattasu bojjhaṅgesu. Santaṃ vā ajjhattaṃ satisambojjhaṅgaṃ "Atthi me ajjhattaṃ satisambojjhaṅgo"ti pajānāti... Dhammavicayasambojjhaṅgaṃ... vīriyasambojjhaṅgaṃ... pītisambojjhaṅgaṃ... passaddhisambojjhaṅgaṃ... samādhisambojjhaṅgaṃ... upekkhāsambojjhaṅgaṃ pajānāti.
ปุน จปรํ ภิกฺขเว ภิกฺขุ ธมฺเมสุ ธมฺมานุปสฺสี วิหรติ ฉสุ อชฺฌตฺติกพาหิเรสุ อายตเนสุฯ จกฺขุญฺจ ปชานาติ, รูเป จ ปชานาติ, ยญฺจ ตทุภยํ ปฏิจฺจ อุปฺปชฺชติ สญฺโญชนํ ตญฺจ ปชานาติ... เอวํ โสตญฺจ สทฺเท จ... ฆานญฺจ คนฺเธ จ... ชิวฺหญฺจ รเส จ... กายญฺจ โผฏฺฐพฺเพ จ... มนญฺจ ธมฺเม จ ปชานาติฯ
ปุน จปรํ ภิกฺขเว ภิกฺขุ ธมฺเมสุ ธมฺมานุปสฺสี วิหรติ สตฺตสุ โพชฺฌงฺเคสุฯ สนฺตํ วา อชฺฌตฺตํ สติสมฺโพชฺฌงฺคํ "อตฺถิ เม อชฺฌตฺตํ สติสมฺโพชฺฌงฺโค"ติ ปชานาติ... ธมฺมวิจยสมฺโพชฺฌงฺคํ... วิริยสมฺโพชฺฌงฺคํ... ปีติสมฺโพชฺฌงฺคํ... ปสฺสทฺธิสมฺโพชฺฌงฺคํ... สมาธิสมฺโพชฺฌงฺคํ... อุเปกฺขาสมฺโพชฺฌงฺคํ ปชานาติฯ
Advertisement / สนับสนุนโดย
9
9. Dhammānupassanā - Catu Ariyasacca (The Four Noble Truths)
Puna caparaṃ, bhikkhave, bhikkhu dhammesu dhammānupassī viharati catūsu ariyasaccesu.
Idha, bhikkhave, bhikkhu "Idaṃ dukkhan"ti yathābhūtaṃ pajānāti,
"Ayaṃ dukkhasamudayo"ti yathābhūtaṃ pajānāti,
"Ayaṃ dukkhanirodho"ti yathābhūtaṃ pajānāti,
"Ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadā"ti yathābhūtaṃ pajānāti.
Katamañca, bhikkhave, dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṃ? Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathīdaṃ: sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto sammā-ājīvo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi.
ปุน จปรํ ภิกฺขเว ภิกฺขุ ธมฺเมสุ ธมฺมานุปสฺสี วิหรติ จตูสุ อริยสจฺเจสุฯ
อิธ ภิกฺขเว ภิกฺขุ "อิทํ ทุกฺขนฺติ" ยถาภูตํ ปชานาติ,
"อยํ ทุกฺขสมุทโยติ" ยถาภูตํ ปชานาติ,
"อยํ ทุกฺขนิโรโธติ" ยถาภูตํ ปชานาติ,
"อยํ ทุกฺขนิโรธคามินี ปฏิปทาติ" ยถาภูตํ ปชานาติฯ
กตมญฺจ ภิกฺขเว ทุกฺขนิโรธคามินี ปฏิปทา อริยสจฺจํ? อยเมว อริโย อฏฺฐงฺคิโก มคฺโค, เสยฺยถีทํ: สมฺมาทิฏฺฐิ สมฺมาสงฺกปฺโป สมฺมาวาจา สมฺมากมฺมนฺโต สมฺมาอาชีโว สมฺมาวายาโม สมฺมาสติ สมฺมาสมาธิฯ
10
10. Ānisaṃsa - The Fruit and Assurance of Realization
"Yo hi koci, bhikkhave, ime cattāro satipaṭṭhāne evaṃ bhāveyya satta vassāni, tassa dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ: diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā.
Tiṭṭhantu, bhikkhave, satta vassāni... cha vassāni... pañca... cattāri... tīṇi... dve... ekaṃ vassaṃ... satta māsāni... sattāhaṃ. Yo hi koci, bhikkhave, ime cattāro satipaṭṭhāne evaṃ bhāveyya sattāhaṃ, tassa dvinnaṃ phalānaṃ aññataraṃ phalaṃ pāṭikaṅkhaṃ: diṭṭheva dhamme aññā, sati vā upādisese anāgāmitā.
'Ekāyano ayaṃ, bhikkhave, maggo sattānaṃ visuddhiyā, sokaparidevānaṃ samatikkamāya, dukkhadomanassānaṃ atthaṅgamāya, ñāyassa adhigamāya, nibbānassa sacchikiriyāya, yadidaṃ cattāro satipaṭṭhānā'ti. Iti yantaṃ vuttaṃ, idametaṃ paṭicca vuttan"ti.
Idamavoca Bhagavā. Attamanā te bhikkhū Bhagavato bhāsitaṃ abhinandunti.
"โย หิ โกจิ ภิกฺขเว อิเม จตฺตาโร สติปฏฺฐานา เอวํ ภาเวยฺย สตฺต วสฺสานิ, ตสฺส ทฺวินฺนํ ผลานํ อญฺญตรํ ผลํ ปาฏิกงฺขํ: ทิฏฺเฐว ธมฺเม อญฺญา, สติ วา อุปาทิเสเส อนาคามิตาฯ
ติฏฺฐนฺตุ ภิกฺขเว สตฺต วสฺสานิ... ฉ วสฺสานิ... ปญฺจ... จตฺตาริ... ตีณิ... เทฺว... เอกํ วสฺสํ... สตฺต มาสานิ... สตฺตาหํ โย หิ โกจิ ภิกฺขเว อิเม จตฺตาโร สติปฏฺฐานา เอวํ ภาเวยฺย สตฺตาหํ, ตสฺส ทฺวินฺนํ ผลานํ อญฺญตรํ ผลํ ปาฏิกงฺขํ: ทิฏฺเฐว ธมฺเม อญฺญา, สติ วา อุปาทิเสเส อนาคามิตาฯ
'เอกายโน อยํ ภิกฺขเว มคฺโค สตฺตานํ วิสุทฺธิยา โสกปริเทวานํ สมติกฺกมาย ทุกฺขโทมนสฺสานํ อตฺถงฺคมาย ญายสฺส อธิคมาย นิพฺพานสฺส สจฺฉิกิริยาย ยทิทํ จตฺตาโร สติปฏฺฐานา'ติฯ อิติ ยนฺตํ วุตฺตํ, อิทเมตํ ปฏิจฺจ วุตฺตนฺติฯ
อิทมโวจ ภควาฯ อตฺตมนา เต ภิกฺขู ภควโต ภาสิตํ อภินนฺทุนฺติฯ"
