มูฬฺโห อตฺถํ น ชานาติ มูฬฺโห ธมฺมํ น ปสฺสติอนฺธตมํ ตทา โหติ ยํ โมโห สหเต นรํ "ผู้หลงย่อมไม่รู้อรรถ ผู้หลงย่อมไม่เห็นธรรม ความหลงครอบงำคนใดเมื่อใด ความมืดมิดย่อมมีเมื่อนั้น."

ที่มาในพระไตรปิฎก & พุทธประวัติ

พระไตรปิฎกอ้างอิง:

พระไตรปิฎก (พุทธศาสนสุภาษิต)

ปรากฏในพระไตรปิฎก พระไตรปิฎก (พุทธศาสนสุภาษิต)

จำแนกคำศัพท์ภาษาบาลีทีละคำ

คำบาลี	คำอ่าน	ความหมายภาษาไทย	ความหมายภาษาอังกฤษ
มูฬฺโห Mūḷaho	มูฬฺโห	ผู้หลงย่อมไม่รู้อรรถ ผู้หลงย่อมไม่เห็นธรรม ความหลงครอบงำคนใดเมื่อใด ความมืดมิดย่อมมีเมื่อนั้น.	Reflecting upon Mūḷaho atathṃ n jānāti mūḷaho dhamamṃ n pasasatianadhatamṃ tadā hoti yṃ moho sahate narṃ: "ผู้หลงย่อมไม่รู้อรรถ ผู้หลงย่อมไม่เห็นธรรม ความหลงครอบงำคนใดเมื่อใด ความมืดมิดย่อมมีเมื่อนั้น"
อตฺถํ Atathṃ	อตฺถํ	ผู้หลงย่อมไม่รู้อรรถ ผู้หลงย่อมไม่เห็นธรรม ความหลงครอบงำคนใดเมื่อใด ความมืดมิดย่อมมีเมื่อนั้น.	Reflecting upon Mūḷaho atathṃ n jānāti mūḷaho dhamamṃ n pasasatianadhatamṃ tadā hoti yṃ moho sahate narṃ: "ผู้หลงย่อมไม่รู้อรรถ ผู้หลงย่อมไม่เห็นธรรม ความหลงครอบงำคนใดเมื่อใด ความมืดมิดย่อมมีเมื่อนั้น"
น N	น	ผู้หลงย่อมไม่รู้อรรถ ผู้หลงย่อมไม่เห็นธรรม ความหลงครอบงำคนใดเมื่อใด ความมืดมิดย่อมมีเมื่อนั้น.	Reflecting upon Mūḷaho atathṃ n jānāti mūḷaho dhamamṃ n pasasatianadhatamṃ tadā hoti yṃ moho sahate narṃ: "ผู้หลงย่อมไม่รู้อรรถ ผู้หลงย่อมไม่เห็นธรรม ความหลงครอบงำคนใดเมื่อใด ความมืดมิดย่อมมีเมื่อนั้น"
ชานาติ มูฬฺโห Jānāti mūḷaho	ชานาติ มูฬฺโห	ผู้หลงย่อมไม่รู้อรรถ ผู้หลงย่อมไม่เห็นธรรม ความหลงครอบงำคนใดเมื่อใด ความมืดมิดย่อมมีเมื่อนั้น.	Reflecting upon Mūḷaho atathṃ n jānāti mūḷaho dhamamṃ n pasasatianadhatamṃ tadā hoti yṃ moho sahate narṃ: "ผู้หลงย่อมไม่รู้อรรถ ผู้หลงย่อมไม่เห็นธรรม ความหลงครอบงำคนใดเมื่อใด ความมืดมิดย่อมมีเมื่อนั้น"
ธมฺมํ Dhamamṃ	ธมฺมํ	ผู้หลงย่อมไม่รู้อรรถ ผู้หลงย่อมไม่เห็นธรรม ความหลงครอบงำคนใดเมื่อใด ความมืดมิดย่อมมีเมื่อนั้น.	Reflecting upon Mūḷaho atathṃ n jānāti mūḷaho dhamamṃ n pasasatianadhatamṃ tadā hoti yṃ moho sahate narṃ: "ผู้หลงย่อมไม่รู้อรรถ ผู้หลงย่อมไม่เห็นธรรม ความหลงครอบงำคนใดเมื่อใด ความมืดมิดย่อมมีเมื่อนั้น"
น N	น	ผู้หลงย่อมไม่รู้อรรถ ผู้หลงย่อมไม่เห็นธรรม ความหลงครอบงำคนใดเมื่อใด ความมืดมิดย่อมมีเมื่อนั้น.	Reflecting upon Mūḷaho atathṃ n jānāti mūḷaho dhamamṃ n pasasatianadhatamṃ tadā hoti yṃ moho sahate narṃ: "ผู้หลงย่อมไม่รู้อรรถ ผู้หลงย่อมไม่เห็นธรรม ความหลงครอบงำคนใดเมื่อใด ความมืดมิดย่อมมีเมื่อนั้น"
ปสฺสติอนฺธตมํ Pasasatianadhatamṃ	ปสฺสติอนฺธตมํ	ผู้หลงย่อมไม่รู้อรรถ ผู้หลงย่อมไม่เห็นธรรม ความหลงครอบงำคนใดเมื่อใด ความมืดมิดย่อมมีเมื่อนั้น.	Reflecting upon Mūḷaho atathṃ n jānāti mūḷaho dhamamṃ n pasasatianadhatamṃ tadā hoti yṃ moho sahate narṃ: "ผู้หลงย่อมไม่รู้อรรถ ผู้หลงย่อมไม่เห็นธรรม ความหลงครอบงำคนใดเมื่อใด ความมืดมิดย่อมมีเมื่อนั้น"
ตทา Tadā	ตทา	ผู้หลงย่อมไม่รู้อรรถ ผู้หลงย่อมไม่เห็นธรรม ความหลงครอบงำคนใดเมื่อใด ความมืดมิดย่อมมีเมื่อนั้น.	Reflecting upon Mūḷaho atathṃ n jānāti mūḷaho dhamamṃ n pasasatianadhatamṃ tadā hoti yṃ moho sahate narṃ: "ผู้หลงย่อมไม่รู้อรรถ ผู้หลงย่อมไม่เห็นธรรม ความหลงครอบงำคนใดเมื่อใด ความมืดมิดย่อมมีเมื่อนั้น"
โหติ ยํ Hoti yṃ	โหติ ยํ	ผู้หลงย่อมไม่รู้อรรถ ผู้หลงย่อมไม่เห็นธรรม ความหลงครอบงำคนใดเมื่อใด ความมืดมิดย่อมมีเมื่อนั้น.	Reflecting upon Mūḷaho atathṃ n jānāti mūḷaho dhamamṃ n pasasatianadhatamṃ tadā hoti yṃ moho sahate narṃ: "ผู้หลงย่อมไม่รู้อรรถ ผู้หลงย่อมไม่เห็นธรรม ความหลงครอบงำคนใดเมื่อใด ความมืดมิดย่อมมีเมื่อนั้น"
โมโห Moho	โมโห	ผู้หลงย่อมไม่รู้อรรถ ผู้หลงย่อมไม่เห็นธรรม ความหลงครอบงำคนใดเมื่อใด ความมืดมิดย่อมมีเมื่อนั้น.	Reflecting upon Mūḷaho atathṃ n jānāti mūḷaho dhamamṃ n pasasatianadhatamṃ tadā hoti yṃ moho sahate narṃ: "ผู้หลงย่อมไม่รู้อรรถ ผู้หลงย่อมไม่เห็นธรรม ความหลงครอบงำคนใดเมื่อใด ความมืดมิดย่อมมีเมื่อนั้น"
สหเต Sahate	สหเต	ผู้หลงย่อมไม่รู้อรรถ ผู้หลงย่อมไม่เห็นธรรม ความหลงครอบงำคนใดเมื่อใด ความมืดมิดย่อมมีเมื่อนั้น.	Reflecting upon Mūḷaho atathṃ n jānāti mūḷaho dhamamṃ n pasasatianadhatamṃ tadā hoti yṃ moho sahate narṃ: "ผู้หลงย่อมไม่รู้อรรถ ผู้หลงย่อมไม่เห็นธรรม ความหลงครอบงำคนใดเมื่อใด ความมืดมิดย่อมมีเมื่อนั้น"
นรํ Narṃ	นรํ	ผู้หลงย่อมไม่รู้อรรถ ผู้หลงย่อมไม่เห็นธรรม ความหลงครอบงำคนใดเมื่อใด ความมืดมิดย่อมมีเมื่อนั้น.	Reflecting upon Mūḷaho atathṃ n jānāti mūḷaho dhamamṃ n pasasatianadhatamṃ tadā hoti yṃ moho sahate narṃ: "ผู้หลงย่อมไม่รู้อรรถ ผู้หลงย่อมไม่เห็นธรรม ความหลงครอบงำคนใดเมื่อใด ความมืดมิดย่อมมีเมื่อนั้น"

คำอธิบายและบทวิเคราะห์ธรรมะ

พุทธศาสนสุภาษิตบทว่า “มูฬฺโห อตฺถํ น ชานาติ มูฬฺโห ธมฺมํ น ปสฺสติอนฺธตมํ ตทา โหติ ยํ โมโห สหเต นรํ” (แปลความว่า: ผู้หลงย่อมไม่รู้อรรถ ผู้หลงย่อมไม่เห็นธรรม ความหลงครอบงำคนใดเมื่อใด ความมืดมิดย่อมมีเมื่อนั้น.) เป็นหลักธรรมคำสอนอันทรงคุณค่าในพระไตรปิฎก (พระไตรปิฎก (พุทธศาสนสุภาษิต)) ที่มุ่งชี้ให้เห็นถึงความจริงของชีวิต จิตใจ และการกระทำ

พระพุทธองค์ทรงสอนให้เราตระหนักรู้ในสภาวะปัจจุบัน ไม่ตกเป็นทาสของความหลงผิดหรือความว้าวุ่นทางอารมณ์ เมื่อจิตมีความสงบ ย่อมเกิดปัญญาในการมองเห็นสิ่งทั้งหลายตามความเป็นจริง ทำให้สามารถดำเนินชีวิตด้วยความมั่นคง สันโดษ และเปี่ยมด้วยความสุขที่แท้จริงจากภายใน

ข้อคิดและการนำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวัน

�� น้อมนำข้อคิดจาก “ผู้หลงย่อมไม่รู้อรรถ ผู้หลงย่อมไม่เห็นธรรม ความหลงครอบงำคนใดเมื่อใด ความมืดมิดย่อมมีเมื่อนั้น.” มาเป็นแนวทางในการดำเนินชีวิตประจำวัน
�� ฝึกสังเกตอารมณ์และความคิดของตนเองอย่างมีสติ เพื่อไม่ให้ตกเป็นทาสของกิเลส
�� พัฒนาจิตใจให้เข้มแข็ง มีความเมตตาและเกื้อกูลต่อเพื่อนมนุษย์และสิ่งแวดล้อมรอบตัว

มิติแห่งการเจริญสติ & วิปัสสนากรรมฐาน

ในเชิงวิปัสสนากรรมฐาน พุทธสุภาษิตบทนี้เป็นบาทฐานแห่งการเจริญสติปัฏฐาน เมื่อกำหนดรู้รูปนามที่กำลังปรากฏตามความเป็นจริง จิตจะปล่อยวางความยึดมั่นถือมั่น นำไปสู่ความสงบเย็นอันแท้จริง

บทก่อนหน้า มานุเปตา อยํ ปชา มานคนฺถา มานวินิพฺพทฺธาทิฏฺฐีสุ พฺยารมฺภกตา สํสารํ นาติวตฺตติ บทถัดไป ยสฺส นตฺถิ อิทํ เมติ ปเรสํ วาปิ กิญฺจนํมมตฺตํ โส อสํวินฺทํ นตฺถิ เมติ น โสจติ

พุทธสุภาษิตที่น่าสนใจ

สทฺธา สาธุ ปติฏฺฐิตา

“ศรัทธาตั้งมั่นแล้ว ยังประโยชน์ให้สำเร็จ”

สังยุตตนิกาย สคาถวรรค เล่ม ๑๕ หน้า ๓๑ (สํ.ส. ๑๕/๓๑)

สทฺธีธ วิตฺตํ ปุริสสฺส เสฏฺฐํ

“ศรัทธาเป็นทรัพย์ประเสริฐของคนในโลกนี้”

สังยุตตนิกาย สคาถวรรค เล่ม ๑๕ หน้า ๔๗ (สํ.ส. ๑๕/๔๗), ขุททกนิกาย สุตตนิบาต เล่ม ๒๕ หน้า ๓๓๙ (ขุ.สุ. ๒๕/๓๓๙)

เย นํ ททนฺติ สทฺธาย วิปฺปสนฺเนน เจตสาตเมว อนฺนํ ภชติ อสฺมึ โลเก ปรมฺหิ จ

“คนใดมีใจผ่องใส ให้ข้าวด้วยศรัทธา คนนั้นย่อมได้ข้าว ทั้งในโลกนี้ทั้งในโลกหน้าเหมือนกัน.”

พระไตรปิฎก (พุทธศาสนสุภาษิต)

ดูพุทธสุภาษิตทั้งหมด

เรียนรู้ธรรมะร่วมสมัย

อ่านบทความวิชาการ การบูรณาการวิปัสสนา และการฟื้นฟูระบบนิเวศ เพื่อสร้างความตระหนักรู้สู่สังคม

เข้าสู่คลังบทความ