Logo
Bright from Within
Vipassana, Ecology & Inner Wisdom
จิตตวรรค (หมวดจิต & ความคิด)

ธมฺโม รหโท อกทฺทโม

Roman script: Dhammo rahado akaddamo
คำอ่าน: ทำ-โม ระ-หะ-โท อะ-กัด-ทะ-โม
“ธรรมเหมือนห้วงน้ำไม่มีตม”
EN: “Dhamma is like a deep lake, pure and free from mud.”
แชร์ Facebook แชร์ Line
เข้าชม 261 ครั้ง
Advertisement / สนับสนุนโดย

ที่มาในพระไตรปิฎก & พุทธประวัติ

พระไตรปิฎกอ้างอิง:
ขุททกนิกาย ธรรมบท เล่ม ๒๕ หน้า ๒๕ (ขุ.ธ. ๒๕/๒๕), สังยุตตนิกาย สคาถวรรค เล่ม ๑๕ หน้า ๒๔๘ (สํ.ส. ๑๕/๒๔๘)

พระพุทธองค์ทรงเปรียบเทียบคำสอนและสัจธรรมในพระพุทธศาสนา ดั่งสระน้ำใหญ่ที่ใสสะอาด เยือกเย็น ปราศจากโคลนตมกิเลส บัณฑิตผู้ได้สดับธรรมและลงสรงในห้วงน้ำนี้ ย่อมระงับความเร่าร้อนทั้งปวงได้หมดสิ้น

จำแนกคำศัพท์ภาษาบาลีทีละคำ

คำบาลี คำอ่าน ความหมายภาษาไทย ความหมายภาษาอังกฤษ
ธมฺโม (Dhammo)
Dhammo
dham-mo พระธรรม, สัจธรรมคำสอน, ความจริงอันบริสุทธิ์ The Dhamma, universal truth, teaching of liberation
รหโท (Rahado)
Rahado
ra-ha-do ห้วงน้ำ, สระน้ำลึก, ทะเลสาบ Deep lake, body of water, pool
อกทฺทโม (Akaddhamo)
Akaddamo
a-kad-dha-mo ไม่มีตม, ปราศจากโคลนเลน, ใสสะอาดบริสุทธิ์ Free from mud, untainted, clear and crystalline
Advertisement / สนับสนุนโดย

คำอธิบายและบทวิเคราะห์ธรรมะ

จิตใจของมนุษย์ในชีวิตประจำวันมักถูกกวนให้ขุ่นด้วยตะกอนแห่งกิเลส ทั้งความโลภ ความโกรธ และความหลง อารมณ์เหล่านี้เปรียบเหมือนโคลนตมที่ทำให้น้ำในสระขุ่นมัว มองไม่เห็นก้นบึ้ง และไม่อาจดื่มกินดับกระหายได้อย่างปลอดภัย

พระธรรมคำสอนของพระสัมมาสัมพุทธเจ้าเปรียบประดุจ “ห้วงน้ำทิพย์อันปราศจากโคลนตม” ไม่มีความหลอกลวง ไม่มีความกำกวม และไม่มีเจือปนด้วยอคติใดๆ เมื่อใดที่จิตใจเหน็ดเหนื่อยเมื่อยล้าและเร่าร้อนด้วยโลกธรรม การได้น้อมนำพระธรรมเข้ามาพิจารณา จะช่วยกรองตะกอนแห่งความสับสนออกไป คืนความสงบนิ่ง เย็นฉ่ำ และใสกระจ่างให้แก่ดวงจิตดุจน้ำในสระโบกขรณี

ข้อคิดและการนำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวัน

  • �� เมื่อใจขุ่นมัวจากความขัดแย้ง ให้นิ่งเฉย ไม่ตอบโต้ทันที รอให้ตะกอนอารมณ์ตกผลึกก่อนตัดสินใจ
  • �� หมั่นฟังธรรม อ่านหนังสือธรรมะ หรือสนทนากับกัลยาณมิตร เพื่อชำระล้างมลทินในใจเป็นประจำ
  • �� ดำเนินชีวิตด้วยความซื่อสัตย์ โปร่งใส ปราศจากเล่ห์เหลี่ยมโคลนตมในการทำงานและความสัมพันธ์

มิติแห่งการเจริญสติ & วิปัสสนากรรมฐาน

การทำจิตให้สงบเป็นสมาธิ เปรียบเหมือนการปล่อยให้น้ำนิ่งจนตะกอนนอนก้น จิตจะเกิดปัญญาเห็นก้อนหินและกรวดทราย (กิเลสและสังขาร) ที่นอนนิ่งอยู่ใต้น้ำอย่างชัดแจ้ง นำไปสู่การขุดถอนกิเลสได้อย่างเด็ดขาด

Advertisement / สนับสนุนโดย
เรียนรู้ธรรมะร่วมสมัย

อ่านบทความวิชาการ การบูรณาการวิปัสสนา และการฟื้นฟูระบบนิเวศ เพื่อสร้างความตระหนักรู้สู่สังคม

เข้าสู่คลังบทความ
Advertisement / สนับสนุนโดย
คัดลอกพุทธสุภาษิตเรียบร้อยแล้ว