สุขกามานิ ภูตานิ โย ทณฺเฑน น หึสติอตฺตโน สุขเมสาโน เปจฺจ โส ลภเต สุขํ "สัตว์ทั้งหลาย ย่อมต้องการความสุข ผู้ใด แสวงหาความสุขเพื่อตน ไม่เบียดเบียนเขาด้วยอาชญา ผู้นั้นละไปแล้ว ย่อมได้สุข."

ที่มาในพระไตรปิฎก & พุทธประวัติ

พระไตรปิฎกอ้างอิง:

พระไตรปิฎก (พุทธศาสนสุภาษิต)

ปรากฏในพระไตรปิฎก พระไตรปิฎก (พุทธศาสนสุภาษิต)

จำแนกคำศัพท์ภาษาบาลีทีละคำ

คำบาลี	คำอ่าน	ความหมายภาษาไทย	ความหมายภาษาอังกฤษ
สุขกามานิ Sukhakāmāni	สุขกามานิ	สัตว์ทั้งหลาย ย่อมต้องการความสุข ผู้ใด แสวงหาความสุขเพื่อตน ไม่เบียดเบียนเขาด้วยอาชญา ผู้นั้นละไปแล้ว ย่อมได้สุข.	Reflecting upon Sukhakāmāni bhūtāni yo daṇaḍen n hึsatiatatano sukhamesāno pecac so labhate sukhṃ: "สัตว์ทั้งหลาย ย่อมต้องการความสุข ผู้ใด แสวงหาความสุขเพื่อตน ไม่เบียดเบียนเขาด้วยอาชญา ผู้นั้นละไปแล้ว ย่อมได้สุข"
ภูตานิ โย Bhūtāni yo	ภูตานิ โย	สัตว์ทั้งหลาย ย่อมต้องการความสุข ผู้ใด แสวงหาความสุขเพื่อตน ไม่เบียดเบียนเขาด้วยอาชญา ผู้นั้นละไปแล้ว ย่อมได้สุข.	Reflecting upon Sukhakāmāni bhūtāni yo daṇaḍen n hึsatiatatano sukhamesāno pecac so labhate sukhṃ: "สัตว์ทั้งหลาย ย่อมต้องการความสุข ผู้ใด แสวงหาความสุขเพื่อตน ไม่เบียดเบียนเขาด้วยอาชญา ผู้นั้นละไปแล้ว ย่อมได้สุข"
ทณฺเฑน Daṇaḍen	ทณฺเฑน	สัตว์ทั้งหลาย ย่อมต้องการความสุข ผู้ใด แสวงหาความสุขเพื่อตน ไม่เบียดเบียนเขาด้วยอาชญา ผู้นั้นละไปแล้ว ย่อมได้สุข.	Reflecting upon Sukhakāmāni bhūtāni yo daṇaḍen n hึsatiatatano sukhamesāno pecac so labhate sukhṃ: "สัตว์ทั้งหลาย ย่อมต้องการความสุข ผู้ใด แสวงหาความสุขเพื่อตน ไม่เบียดเบียนเขาด้วยอาชญา ผู้นั้นละไปแล้ว ย่อมได้สุข"
น N	น	สัตว์ทั้งหลาย ย่อมต้องการความสุข ผู้ใด แสวงหาความสุขเพื่อตน ไม่เบียดเบียนเขาด้วยอาชญา ผู้นั้นละไปแล้ว ย่อมได้สุข.	Reflecting upon Sukhakāmāni bhūtāni yo daṇaḍen n hึsatiatatano sukhamesāno pecac so labhate sukhṃ: "สัตว์ทั้งหลาย ย่อมต้องการความสุข ผู้ใด แสวงหาความสุขเพื่อตน ไม่เบียดเบียนเขาด้วยอาชญา ผู้นั้นละไปแล้ว ย่อมได้สุข"
หึสติอตฺตโน Hึsatiatatano	หึสติอตฺตโน	สัตว์ทั้งหลาย ย่อมต้องการความสุข ผู้ใด แสวงหาความสุขเพื่อตน ไม่เบียดเบียนเขาด้วยอาชญา ผู้นั้นละไปแล้ว ย่อมได้สุข.	Reflecting upon Sukhakāmāni bhūtāni yo daṇaḍen n hึsatiatatano sukhamesāno pecac so labhate sukhṃ: "สัตว์ทั้งหลาย ย่อมต้องการความสุข ผู้ใด แสวงหาความสุขเพื่อตน ไม่เบียดเบียนเขาด้วยอาชญา ผู้นั้นละไปแล้ว ย่อมได้สุข"
สุขเมสาโน เปจฺจ Sukhamesāno pecac	สุขเมสาโน เปจฺจ	สัตว์ทั้งหลาย ย่อมต้องการความสุข ผู้ใด แสวงหาความสุขเพื่อตน ไม่เบียดเบียนเขาด้วยอาชญา ผู้นั้นละไปแล้ว ย่อมได้สุข.	Reflecting upon Sukhakāmāni bhūtāni yo daṇaḍen n hึsatiatatano sukhamesāno pecac so labhate sukhṃ: "สัตว์ทั้งหลาย ย่อมต้องการความสุข ผู้ใด แสวงหาความสุขเพื่อตน ไม่เบียดเบียนเขาด้วยอาชญา ผู้นั้นละไปแล้ว ย่อมได้สุข"
โส So	โส	สัตว์ทั้งหลาย ย่อมต้องการความสุข ผู้ใด แสวงหาความสุขเพื่อตน ไม่เบียดเบียนเขาด้วยอาชญา ผู้นั้นละไปแล้ว ย่อมได้สุข.	Reflecting upon Sukhakāmāni bhūtāni yo daṇaḍen n hึsatiatatano sukhamesāno pecac so labhate sukhṃ: "สัตว์ทั้งหลาย ย่อมต้องการความสุข ผู้ใด แสวงหาความสุขเพื่อตน ไม่เบียดเบียนเขาด้วยอาชญา ผู้นั้นละไปแล้ว ย่อมได้สุข"
ลภเต Labhate	ลภเต	สัตว์ทั้งหลาย ย่อมต้องการความสุข ผู้ใด แสวงหาความสุขเพื่อตน ไม่เบียดเบียนเขาด้วยอาชญา ผู้นั้นละไปแล้ว ย่อมได้สุข.	Reflecting upon Sukhakāmāni bhūtāni yo daṇaḍen n hึsatiatatano sukhamesāno pecac so labhate sukhṃ: "สัตว์ทั้งหลาย ย่อมต้องการความสุข ผู้ใด แสวงหาความสุขเพื่อตน ไม่เบียดเบียนเขาด้วยอาชญา ผู้นั้นละไปแล้ว ย่อมได้สุข"
สุขํ Sukhṃ	สุขํ	สัตว์ทั้งหลาย ย่อมต้องการความสุข ผู้ใด แสวงหาความสุขเพื่อตน ไม่เบียดเบียนเขาด้วยอาชญา ผู้นั้นละไปแล้ว ย่อมได้สุข.	Reflecting upon Sukhakāmāni bhūtāni yo daṇaḍen n hึsatiatatano sukhamesāno pecac so labhate sukhṃ: "สัตว์ทั้งหลาย ย่อมต้องการความสุข ผู้ใด แสวงหาความสุขเพื่อตน ไม่เบียดเบียนเขาด้วยอาชญา ผู้นั้นละไปแล้ว ย่อมได้สุข"

คำอธิบายและบทวิเคราะห์ธรรมะ

พุทธศาสนสุภาษิตบทว่า “สุขกามานิ ภูตานิ โย ทณฺเฑน น หึสติอตฺตโน สุขเมสาโน เปจฺจ โส ลภเต สุขํ” (แปลความว่า: สัตว์ทั้งหลาย ย่อมต้องการความสุข ผู้ใด แสวงหาความสุขเพื่อตน ไม่เบียดเบียนเขาด้วยอาชญา ผู้นั้นละไปแล้ว ย่อมได้สุข.) เป็นหลักธรรมคำสอนอันทรงคุณค่าในพระไตรปิฎก (พระไตรปิฎก (พุทธศาสนสุภาษิต)) ที่มุ่งชี้ให้เห็นถึงความจริงของชีวิต จิตใจ และการกระทำ

พระพุทธองค์ทรงสอนให้เราตระหนักรู้ในสภาวะปัจจุบัน ไม่ตกเป็นทาสของความหลงผิดหรือความว้าวุ่นทางอารมณ์ เมื่อจิตมีความสงบ ย่อมเกิดปัญญาในการมองเห็นสิ่งทั้งหลายตามความเป็นจริง ทำให้สามารถดำเนินชีวิตด้วยความมั่นคง สันโดษ และเปี่ยมด้วยความสุขที่แท้จริงจากภายใน

ข้อคิดและการนำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวัน

�� น้อมนำข้อคิดจาก “สัตว์ทั้งหลาย ย่อมต้องการความสุข ผู้ใด แสวงหาความสุขเพื่อตน ไม่เบียดเบียนเขาด้วยอาชญา ผู้นั้นละไปแล้ว ย่อมได้สุข.” มาเป็นแนวทางในการดำเนินชีวิตประจำวัน
�� ฝึกสังเกตอารมณ์และความคิดของตนเองอย่างมีสติ เพื่อไม่ให้ตกเป็นทาสของกิเลส
�� พัฒนาจิตใจให้เข้มแข็ง มีความเมตตาและเกื้อกูลต่อเพื่อนมนุษย์และสิ่งแวดล้อมรอบตัว

มิติแห่งการเจริญสติ & วิปัสสนากรรมฐาน

ในเชิงวิปัสสนากรรมฐาน พุทธสุภาษิตบทนี้เป็นบาทฐานแห่งการเจริญสติปัฏฐาน เมื่อกำหนดรู้รูปนามที่กำลังปรากฏตามความเป็นจริง จิตจะปล่อยวางความยึดมั่นถือมั่น นำไปสู่ความสงบเย็นอันแท้จริง

บทก่อนหน้า สุขกามานิ ภูตานิ โย ทณฺเฑน วิหึสติอตฺตโน สุขเมสาโน เปจฺจ โส น ลภเต สุขํ บทถัดไป อุฏฺฐาตา กมฺมเธยฺเยสุ อปฺปมตฺโต วิจกฺขโณสุสํวิหิตกมฺมนฺโต ส ราชวสตึ วเส

พุทธสุภาษิตที่น่าสนใจ

สุโข วิเวโก ตุฏฺฐสฺส สุตธมฺมสฺส ปสฺสโต

“ความสงัดของผู้สันโดษ มีธรรมปรากฏเห็นอยู่ นำสุขมาให้”

วินัยปิฎก มหาวรรค เล่ม ๔ หน้า ๖ (วิ.มหา. ๔/๖), ขุททกนิกาย อุทาน เล่ม ๒๕ หน้า ๘๖ (ขุ.อุ. ๒๕/๘๖)

สนฺตุฏฺฐี ปรมํ ธนํ

“ความสันโดษเป็นทรัพย์อย่างยิ่ง”

ขุททกนิกาย ธรรมบท เล่ม ๒๕ หน้า ๔๒ (ขุ.ธ. ๒๕/๔๒), มัชฌิมนิกาย มัชฌิมปัณณาสก์ เล่ม ๑๓ หน้า ๒๘๔ (ม.ม. ๑๓/๒๘๔)

ตุฏฺฐี สุขา ยา อิตรีตเรน

“ความสันโดษด้วยปัจจัยตามมีตามได้ นำสุขมาให้”

ขุททกนิกาย ธรรมบท เล่ม ๒๕ หน้า ๕๙ (ขุ.ธ. ๒๕/๕๙), ขุททกนิกาย สุตตนิบาต เล่ม ๒๕ หน้า ๓๐๕ (ขุ.สุ. ๒๕/๓๐๕)

ดูพุทธสุภาษิตทั้งหมด

เรียนรู้ธรรมะร่วมสมัย

อ่านบทความวิชาการ การบูรณาการวิปัสสนา และการฟื้นฟูระบบนิเวศ เพื่อสร้างความตระหนักรู้สู่สังคม

เข้าสู่คลังบทความ