Logo
Bright from Within
Vipassana, Ecology & Inner Wisdom
สันตุฏฐิวรรค (หมวดความสันโดษ & วิเวก)

ยํ ลทฺธํ เตน ตุฏฺฐพฺพํ

Roman script: Yaṃ laddhaṃ tena tuṭṭhabbaṃ
คำอ่าน: ยัง ลัด-ทัง เต-นะ ตุด-ถับ-พัง
“ได้สิ่งใด พึงพอใจด้วยสิ่งนั้น”
EN: “Whatever one has obtained, with that one should be content.”
แชร์ Facebook แชร์ Line
เข้าชม 97 ครั้ง
Advertisement / สนับสนุนโดย

ที่มาในพระไตรปิฎก & พุทธประวัติ

พระไตรปิฎกอ้างอิง:
มังคลัตถทีปนี ภาค ๒ (มงคลข้อที่ ๒๔ สันตุฏฐี)

คัมภีร์มังคลัตถทีปนีอธิบายขยายความมงคลชีวิตข้อ "สันโดษ" ว่าบุคคลผู้ฉลาดในการดำเนินชีวิต ย่อมไม่ปล่อยใจให้ตกเป็นทาสของความละโมบ เมื่อได้ลาภยศผลตอบแทนมาโดยธรรมแล้ว พึงวางใจยินดีและใช้สิ่งนั้นให้เกิดประโยชน์สูงสุด

จำแนกคำศัพท์ภาษาบาลีทีละคำ

คำบาลี คำอ่าน ความหมายภาษาไทย ความหมายภาษาอังกฤษ
ยํ (Yam)
Yaṃ
yam สิ่งใด, อันใด Whichever, whatever
ลทฺธํ (Laddham)
Laddhaṃ
lad-dham อันตนได้รับแล้ว, สิ่งที่ได้มา Obtained, received, acquired
เตน (Tena)
Tena
te-na ด้วยสิ่งนั้น With that very thing
ตุฏฺฐพฺพํ (Tutdhabbam)
Tuṭṭhabbaṃ
tut-thab-bam พึงยินดี, ควรพอใจ, พึงมีความสุข One should be glad, one ought to be satisfied
Advertisement / สนับสนุนโดย

คำอธิบายและบทวิเคราะห์ธรรมะ

ธรรมชาติของตัณหานั้นเปรียบเสมือนน้ำทะเล ยิ่งดื่มยิ่งกระหาย เมื่อเราได้สิ่งหนึ่งมา ชั่วครู่เดียวใจก็วิ่งไปแสวงหาสิ่งใหม่ที่เชื่อว่าจะทำให้มีความสุขยิ่งกว่าเดิม วัฏจักรแห่งความอยากนี้ทำให้จิตใจเหน็ดเหนื่อยไร้จุดสิ้นสุด

การฝึกฝน “ได้สิ่งใด พึงพอใจด้วยสิ่งนั้น” คือเกราะป้องกันใจไม่ให้ถูกความริษยาและความทะยานอยากครอบงำ มันคือการยอมรับความจริงตรงหน้าว่าผลลัพธ์ที่ได้ย่อมสอดคล้องกับเหตุปัจจัยและการกระทำ เมื่อเราชื่นชมในสิ่งที่ปรากฏอย่างจริงใจ จิตจะสงบลง มีพลังสมาธิในการต่อยอดสิ่งที่มีอยู่ให้งอกงาม แทนที่จะมัวเสียดายสิ่งที่ยังมาไม่ถึง

ข้อคิดและการนำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวัน

  • �� หยุดเปรียบเทียบความสำเร็จของตนเองกับเพื่อนร่วมงานหรือบุคคลในโลกออนไลน์
  • �� ฝึกขอบคุณในผลงานและรายได้ที่ตนได้รับ แม้จะไม่มากเท่าที่คาดหวัง แต่เป็นผลจากน้ำพักน้ำแรงสุจริต
  • �� หันมาให้ความสำคัญกับ "การใช้สิ่งที่ได้มาให้เกิดคุณค่าสูงสุด" มากกว่าการคิดแต่จะสะสมเพิ่ม

มิติแห่งการเจริญสติ & วิปัสสนากรรมฐาน

จิตที่ยอมรับอารมณ์ปัจจุบันได้ทันที คือจิตที่มีกำลังวิปัสสนา ไม่ปฏิเสธสภาวธรรมที่เกิดขึ้นเฉพาะหน้า อารมณ์ใดปรากฏขึ้นทางอายตนะก็กำหนดรู้อย่างซื่อตรง นั่นคือการฝึกสันโดษขั้นประณีต

Advertisement / สนับสนุนโดย
เรียนรู้ธรรมะร่วมสมัย

อ่านบทความวิชาการ การบูรณาการวิปัสสนา และการฟื้นฟูระบบนิเวศ เพื่อสร้างความตระหนักรู้สู่สังคม

เข้าสู่คลังบทความ
Advertisement / สนับสนุนโดย
คัดลอกพุทธสุภาษิตเรียบร้อยแล้ว