Logo
Bright from Within
Vipassana, Ecology & Inner Wisdom
สันตุฏฐิวรรค (หมวดความสันโดษ & วิเวก)

ตุฏฺฐี สุขา ยา อิตรีตเรน

Roman script: Tuṭṭhī sukhā yā itarītarena
คำอ่าน: ตุด-ถี สุ-ขา ยา อิ-ตะ-รี-ตะ-เร-นะ
“ความสันโดษด้วยปัจจัยตามมีตามได้ นำสุขมาให้”
EN: “Delight in whatever is available brings true happiness.”
แชร์ Facebook แชร์ Line
เข้าชม 191 ครั้ง
Advertisement / สนับสนุนโดย

ที่มาในพระไตรปิฎก & พุทธประวัติ

พระไตรปิฎกอ้างอิง:
ขุททกนิกาย ธรรมบท เล่ม ๒๕ หน้า ๕๙ (ขุ.ธ. ๒๕/๕๙), ขุททกนิกาย สุตตนิบาต เล่ม ๒๕ หน้า ๓๐๕ (ขุ.สุ. ๒๕/๓๐๕)

ตรัสสอนแก่เหล่าภิกษุและพุทธบริษัท ให้ตระหนักถึงอานิสงส์ของการเลี้ยงชีพง่าย (สุภโร) และการใช้สอยปัจจัย ๔ โดยมุ่งประโยชน์เพื่อการดำรงชีวิตและการปฏิบัติธรรม มิใช่เพื่อการประดับมัวเมา

จำแนกคำศัพท์ภาษาบาลีทีละคำ

คำบาลี คำอ่าน ความหมายภาษาไทย ความหมายภาษาอังกฤษ
ตุฏฺฐี (Tutthi)
Tuṭṭhī
tut-thi ความยินดี, ความพอใจ, ความชื่นชมยินดี Joyful appreciation, gratification, gladness
สุขา (Sukha)
Sukhā
su-kha นำมาซึ่งความสุข, ทำให้เกิดความสบายใจ Brings bliss, source of serenity and peace
ยา (Ya)
Yā
ya อันใด, สิ่งใด Which, whatever
อิตรีตเรน (Itaritarena)
Itarītarena
i-ta-ri-ta-re-na ด้วยปัจจัยตามมีตามได้, ด้วยสิ่งของเท่าที่หาได้ With whatever comes to hand, with modest available means
Advertisement / สนับสนุนโดย

คำอธิบายและบทวิเคราะห์ธรรมะ

ความทุกข์ระทมของมนุษย์จำนวนมากไม่ได้เกิดจากการขาดแคลนปัจจัยยังชีพขั้นพื้นฐาน หากแต่เกิดจาก “ช่องว่างระหว่างสิ่งที่ตนมี กับสิ่งที่ตนอยากให้มี” เมื่อไม่ได้ดั่งใจหวัง จิตใจจึงเกิดความคับแค้นและกระวนกระวาย

“ตุฏฺฐี สุขา ยา อิตรีตเรน” สะท้อนถึงภูมิปัญญาในการปรับสายตาและหัวใจให้กลมกลืนกับสถานการณ์จริง การยินดีในสิ่งที่มีตามสภาพแวดล้อมเฉพาะหน้า ช่วยลดทอนความอยากเอาชนะ และแปรเปลี่ยนความเรียบง่ายให้กลายเป็นความรื่นรมย์ ไม่ว่าอาหารจะประณีตหรือธรรมดา เสื้อผ้าจะใหม่หรือเก่า หากใจมีความโปร่งเบา ทุกจังหวะของชีวิตย่อมเป็นสุขได้เสมอ

ข้อคิดและการนำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวัน

  • �� ฝึกเป็นคนอยู่ง่าย กินง่าย ไม่ตั้งเงื่อนไขกับชีวิตจนเกินไป ซึ่งช่วยลดความเครียดให้กับตนเองและคนรอบข้าง
  • �� ประยุกต์ใช้แนวคิด Minimalist และ Eco-living ลดการสร้างขยะ ใช้สิ่งของอย่างรู้คุณค่าและทะนุถนอม
  • �� เมื่อเจอปัญหาติดขัดในการทำงาน ให้มองหาทรัพยากรที่มีอยู่รอบตัวและสร้างสรรค์ทางออกด้วยใจที่เบิกบาน

มิติแห่งการเจริญสติ & วิปัสสนากรรมฐาน

การเจริญสติรู้กาย-รู้ใจในปัจจุบันขณะ คือการฝึก "อิตรีตเรน" ระดับจิตวิญญาณ ไม่ว่าเวทนาที่เกิดขึ้นจะเป็นสุข ทุกข์ หรือเฉยๆ ก็รู้เท่าทันโดยไม่ผลักไส ไม่ยึดติด นั่นคือสันโดษในผัสสะ

Advertisement / สนับสนุนโดย
เรียนรู้ธรรมะร่วมสมัย

อ่านบทความวิชาการ การบูรณาการวิปัสสนา และการฟื้นฟูระบบนิเวศ เพื่อสร้างความตระหนักรู้สู่สังคม

เข้าสู่คลังบทความ
Advertisement / สนับสนุนโดย
คัดลอกพุทธสุภาษิตเรียบร้อยแล้ว