Logo
Bright from Within
Vipassana, Ecology & Inner Wisdom
ลาภวรรค (หมวดลาภ & การได้มา)

สลาภํ นาติมญฺเญยฺย

Roman script: Salābhaṃ nātimaññeyya
คำอ่าน: สะ-ลา-พัง นา-ติ-มัน-เยย-ยะ
“ไม่ควรดูหมิ่นลาภของตน”
EN: “One should not despise one's own gains.”
แชร์ Facebook แชร์ Line
เข้าชม 246 ครั้ง
Advertisement / สนับสนุนโดย

ที่มาในพระไตรปิฎก & พุทธประวัติ

พระไตรปิฎกอ้างอิง:
ขุททกนิกาย ธรรมบท เล่ม ๒๕ หน้า ๖๕ (ขุ.ธ. ๒๕/๖๕)

พระพุทธองค์ทรงแสดงธรรมนี้เตือนสติภิกษุผู้เกิดความน้อยเนื้อต่ำใจในลาภสักการะของตนเมื่อเปรียบเทียบกับภิกษุรูปอื่น โดยทรงเน้นย้ำว่าผู้ที่มัวแต่มองและอิจฉาลาภของผู้อื่น ย่อมไม่สามารถเข้าถึงสมาธิจิตอันสงบได้เลย

จำแนกคำศัพท์ภาษาบาลีทีละคำ

คำบาลี คำอ่าน ความหมายภาษาไทย ความหมายภาษาอังกฤษ
ส (Sa)
Sa
sa ของตน, ของตัวเอง One's own, belonging to oneself
ลาภํ (Lapham)
Lābhaṃ
la-pham ลาภ, สิ่งที่ได้มา, ผลประโยชน์อันชอบธรรม Gain, reward, righteous receipt
นาติมญฺเญยฺย (Natimanyeyya)
Nātimaññeyya
na-ti-man-yey-ya ไม่ควรดูหมิ่น, ไม่ควรเหยียดหยาม, ไม่ควรละเลยดูแคลน Should not look down upon, should not despise or disparage
Advertisement / สนับสนุนโดย

คำอธิบายและบทวิเคราะห์ธรรมะ

หลุมพรางทางความคิดที่บั่นทอนความสุขของมนุษย์มากที่สุดประการหนึ่งคือ “การมองข้ามสิ่งดีๆ ในมือตนเอง แล้วมองว่าของคนอื่นดีกว่าเสมอ” พฤติกรรมเช่นนี้ทำให้เกิดความรู้สึกด้อยค่า นำไปสู่ความริษยาและความเคียดแค้นในชะตาชีวิต

สุภาษิต “สลาภัง นาติมัญเญยยะ” เตือนใจให้เราเห็นคุณค่าของหยาดเหงื่อ สติปัญญา และโอกาสที่ตนได้รับ ไม่ว่าผลตอบแทนนั้นจะดูเล็กน้อยในสายตาผู้อื่นเพียงใด แต่หากเป็นสิ่งที่ได้มาด้วยความสุจริต มันย่อมเป็นฐานอันมั่นคงในการก้าวเดินต่อไป ผู้ที่ไม่ดูหมิ่นผลลัพธ์ของตนเองจะมีจิตใจที่มั่นคง หนักแน่น และมีศักดิ์ศรีในตัวเองอย่างแท้จริง

ข้อคิดและการนำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวัน

  • �� มองเห็นคุณค่าของงานเล็กๆ ที่เราทำในแต่ละวัน เพราะทุกความสำเร็จยิ่งใหญ่ล้วนประกอบขึ้นจากก้าวเล็กๆ เหล่านี้
  • �� เลิกนำฐานะ รายได้ หรือทรัพย์สินของคนอื่นมาเป็นเกณฑ์วัดคุณค่าความเป็นมนุษย์ของตนเอง
  • �� หมั่นให้กำลังใจตนเองและภูมิใจในความซื่อสัตย์สุจริต แม้จะเติบโตช้าแต่มั่นคงปลอดภัย

มิติแห่งการเจริญสติ & วิปัสสนากรรมฐาน

ในการภาวนา บางครั้งเราอาจรู้สึกว่าตนเองปฏิบัติได้ไม่ก้าวหน้าเท่าผู้อื่น การไม่ดูหมิ่นการปฏิบัติของตน (สลาภัง) คือการรักษาความเพียรอย่างสม่ำเสมอ หยดน้ำทีละหยดย่อมเต็มตุ่มได้ฉันใด สติที่สะสมทีละขณะย่อมนำไปสู่อริยมรรคได้ฉันนั้น

Advertisement / สนับสนุนโดย
เรียนรู้ธรรมะร่วมสมัย

อ่านบทความวิชาการ การบูรณาการวิปัสสนา และการฟื้นฟูระบบนิเวศ เพื่อสร้างความตระหนักรู้สู่สังคม

เข้าสู่คลังบทความ
Advertisement / สนับสนุนโดย
คัดลอกพุทธสุภาษิตเรียบร้อยแล้ว