ทุนฺนิคฺคหสฺส ลหุโน ยตฺถ กามนิปาติโนจิตฺตสฺส ทมโถ สาธุ จิตฺตํ ทนฺตํ สุขาวหํ "Reflecting upon Dunanigagahasas lahuno yatath kāmanipātinocitatasas damatho sādhu citatṃ danatṃ sukhāvahṃ: "การฝึกจิตที่ข่มยาก ที่เบา มักตกไปในอารมณ์ที่น่าใคร่ เป็นความดี (เพราะว่า) จิตที่ฝึกดีแล้ว นำสุขมาให้""

Dunanigagahasas lahuno yatath kāmanipātinocitatasas damatho sādhu citatṃ danatṃ sukhāvahṃ

Thai script: ทุนฺนิคฺคหสฺส ลหุโน ยตฺถ กามนิปาติโนจิตฺตสฺส ทมโถ สาธุ จิตฺตํ ทนฺตํ สุขาวหํ

Phonetic Reading: ทุนฺนิคฺคหสฺส ลหุโน ยตฺถ กามนิปาติโนจิตฺตสฺส ทมโถ สาธุ จิตฺตํ ทนฺตํ สุขาวหํ

“Reflecting upon Dunanigagahasas lahuno yatath kāmanipātinocitatasas damatho sādhu citatṃ danatṃ sukhāvahṃ: "การฝึกจิตที่ข่มยาก ที่เบา มักตกไปในอารมณ์ที่น่าใคร่ เป็นความดี (เพราะว่า) จิตที่ฝึกดีแล้ว นำสุขมาให้"”

Thai: “การฝึกจิตที่ข่มยาก ที่เบา มักตกไปในอารมณ์ที่น่าใคร่ เป็นความดี (เพราะว่า) จิตที่ฝึกดีแล้ว นำสุขมาให้.”

Tipitaka Canonical Source & Context

Canonical Reference:

พระไตรปิฎก (พุทธศาสนสุภาษิต)

Recorded in the Tipitaka scripture: พระไตรปิฎก (พุทธศาสนสุภาษิต)

Word-by-Word Pali Vocabulary Breakdown

Pali Word	Phonetic	Thai Meaning	English Meaning
Dunanigagahasas ทุนฺนิคฺคหสฺส	ทุนฺนิคฺคหสฺส	การฝึกจิตที่ข่มยาก ที่เบา มักตกไปในอารมณ์ที่น่าใคร่ เป็นความดี (เพราะว่า) จิตที่ฝึกดีแล้ว นำสุขมาให้.	Reflecting upon Dunanigagahasas lahuno yatath kāmanipātinocitatasas damatho sādhu citatṃ danatṃ sukhāvahṃ: "การฝึกจิตที่ข่มยาก ที่เบา มักตกไปในอารมณ์ที่น่าใคร่ เป็นความดี (เพราะว่า) จิตที่ฝึกดีแล้ว นำสุขมาให้"
Lahuno yatath ลหุโน ยตฺถ	ลหุโน ยตฺถ	การฝึกจิตที่ข่มยาก ที่เบา มักตกไปในอารมณ์ที่น่าใคร่ เป็นความดี (เพราะว่า) จิตที่ฝึกดีแล้ว นำสุขมาให้.	Reflecting upon Dunanigagahasas lahuno yatath kāmanipātinocitatasas damatho sādhu citatṃ danatṃ sukhāvahṃ: "การฝึกจิตที่ข่มยาก ที่เบา มักตกไปในอารมณ์ที่น่าใคร่ เป็นความดี (เพราะว่า) จิตที่ฝึกดีแล้ว นำสุขมาให้"
Kāmanipātinocitatasas กามนิปาติโนจิตฺตสฺส	กามนิปาติโนจิตฺตสฺส	การฝึกจิตที่ข่มยาก ที่เบา มักตกไปในอารมณ์ที่น่าใคร่ เป็นความดี (เพราะว่า) จิตที่ฝึกดีแล้ว นำสุขมาให้.	Reflecting upon Dunanigagahasas lahuno yatath kāmanipātinocitatasas damatho sādhu citatṃ danatṃ sukhāvahṃ: "การฝึกจิตที่ข่มยาก ที่เบา มักตกไปในอารมณ์ที่น่าใคร่ เป็นความดี (เพราะว่า) จิตที่ฝึกดีแล้ว นำสุขมาให้"
Damatho ทมโถ	ทมโถ	การฝึกจิตที่ข่มยาก ที่เบา มักตกไปในอารมณ์ที่น่าใคร่ เป็นความดี (เพราะว่า) จิตที่ฝึกดีแล้ว นำสุขมาให้.	Reflecting upon Dunanigagahasas lahuno yatath kāmanipātinocitatasas damatho sādhu citatṃ danatṃ sukhāvahṃ: "การฝึกจิตที่ข่มยาก ที่เบา มักตกไปในอารมณ์ที่น่าใคร่ เป็นความดี (เพราะว่า) จิตที่ฝึกดีแล้ว นำสุขมาให้"
Sādhu citatṃ สาธุ จิตฺตํ	สาธุ จิตฺตํ	การฝึกจิตที่ข่มยาก ที่เบา มักตกไปในอารมณ์ที่น่าใคร่ เป็นความดี (เพราะว่า) จิตที่ฝึกดีแล้ว นำสุขมาให้.	Reflecting upon Dunanigagahasas lahuno yatath kāmanipātinocitatasas damatho sādhu citatṃ danatṃ sukhāvahṃ: "การฝึกจิตที่ข่มยาก ที่เบา มักตกไปในอารมณ์ที่น่าใคร่ เป็นความดี (เพราะว่า) จิตที่ฝึกดีแล้ว นำสุขมาให้"
Danatṃ ทนฺตํ	ทนฺตํ	การฝึกจิตที่ข่มยาก ที่เบา มักตกไปในอารมณ์ที่น่าใคร่ เป็นความดี (เพราะว่า) จิตที่ฝึกดีแล้ว นำสุขมาให้.	Reflecting upon Dunanigagahasas lahuno yatath kāmanipātinocitatasas damatho sādhu citatṃ danatṃ sukhāvahṃ: "การฝึกจิตที่ข่มยาก ที่เบา มักตกไปในอารมณ์ที่น่าใคร่ เป็นความดี (เพราะว่า) จิตที่ฝึกดีแล้ว นำสุขมาให้"
Sukhāvahṃ สุขาวหํ	สุขาวหํ	การฝึกจิตที่ข่มยาก ที่เบา มักตกไปในอารมณ์ที่น่าใคร่ เป็นความดี (เพราะว่า) จิตที่ฝึกดีแล้ว นำสุขมาให้.	Reflecting upon Dunanigagahasas lahuno yatath kāmanipātinocitatasas damatho sādhu citatṃ danatṃ sukhāvahṃ: "การฝึกจิตที่ข่มยาก ที่เบา มักตกไปในอารมณ์ที่น่าใคร่ เป็นความดี (เพราะว่า) จิตที่ฝึกดีแล้ว นำสุขมาให้"

In-depth Commentary & Spiritual Insight

The sacred Buddhist verse "Dunanigagahasas lahuno yatath kāmanipātinocitatasas damatho sādhu citatṃ danatṃ sukhāvahṃ" (Thai: ทุนฺนิคฺคหสฺส ลหุโน ยตฺถ กามนิปาติโนจิตฺตสฺส ทมโถ สาธุ จิตฺตํ ทนฺตํ สุขาวหํ) teaches: "การฝึกจิตที่ข่มยาก ที่เบา มักตกไปในอารมณ์ที่น่าใคร่ เป็นความดี (เพราะว่า) จิตที่ฝึกดีแล้ว นำสุขมาให้.". This timeless insight from the Tipitaka (พระไตรปิฎก (พุทธศาสนสุภาษิต)) illuminates the profound connection between inner awareness, ethical action, and spiritual liberation.

By contemplating this teaching, one learns to anchor the wandering mind in the clarity of the present moment, dissolving turbulent attachments and unlocking enduring peace.

Practical Takeaways for Daily Life

�� Apply the wisdom of "Dunanigagahasas lahuno yatath kāmanipātinocitatasas damatho sādhu citatṃ danatṃ sukhāvahṃ" in daily decision-making.

�� Cultivate mindful awareness to maintain mental balance amid life's unpredictable currents.

�� Strengthen spiritual integrity and extend compassion toward nature and fellow beings.

Dunanigagahasas lahuno yatath kāmanipātinocitatasas damatho sādhu citatṃ danatṃ sukhāvahṃ

Tipitaka Canonical Source & Context

Word-by-Word Pali Vocabulary Breakdown

In-depth Commentary & Spiritual Insight

Practical Takeaways for Daily Life

Mindfulness & Vipassana Reflection

Related Buddhist Proverbs

Contemporary Buddhist Wisdom