น เหตมตฺถํ มหตีปิ เสนาสราชิกา ยุชฺฌมานา ลเภถยํ ขนฺติมา สปฺปุริโส ลเภถขนฺติผลสฺสูปสมนฺติ เวรา "Reflecting upon N hetamatathṃ mahatīpi senāsarājikā yujajhamānā labhethayṃ khanatimā sapapuriso labhethakhanatiphalasasūpasamanati verā: "เสนาแม้หมู่ใหญ่ พร้อมด้วยพระราชา รบอยู่ ไม่พึงได้ประโยชน์ที่สัตบุรุษผู้มีขันติพึงได้ (เพราะว่า) เวรทั้งหลายของผู้มีขันติเป็นกำลัง ย่อมสงบระงับ""

Tipitaka Canonical Source & Context

Canonical Reference:

พระไตรปิฎก (พุทธศาสนสุภาษิต)

Recorded in the Tipitaka scripture: พระไตรปิฎก (พุทธศาสนสุภาษิต)

Word-by-Word Pali Vocabulary Breakdown

Pali Word	Phonetic	Thai Meaning	English Meaning
N น	น	เสนาแม้หมู่ใหญ่ พร้อมด้วยพระราชา รบอยู่ ไม่พึงได้ประโยชน์ที่สัตบุรุษผู้มีขันติพึงได้ (เพราะว่า) เวรทั้งหลายของผู้มีขันติเป็นกำลัง ย่อมสงบระงับ.	Reflecting upon N hetamatathṃ mahatīpi senāsarājikā yujajhamānā labhethayṃ khanatimā sapapuriso labhethakhanatiphalasasūpasamanati verā: "เสนาแม้หมู่ใหญ่ พร้อมด้วยพระราชา รบอยู่ ไม่พึงได้ประโยชน์ที่สัตบุรุษผู้มีขันติพึงได้ (เพราะว่า) เวรทั้งหลายของผู้มีขันติเป็นกำลัง ย่อมสงบระงับ"
Hetamatathṃ เหตมตฺถํ	เหตมตฺถํ	เสนาแม้หมู่ใหญ่ พร้อมด้วยพระราชา รบอยู่ ไม่พึงได้ประโยชน์ที่สัตบุรุษผู้มีขันติพึงได้ (เพราะว่า) เวรทั้งหลายของผู้มีขันติเป็นกำลัง ย่อมสงบระงับ.	Reflecting upon N hetamatathṃ mahatīpi senāsarājikā yujajhamānā labhethayṃ khanatimā sapapuriso labhethakhanatiphalasasūpasamanati verā: "เสนาแม้หมู่ใหญ่ พร้อมด้วยพระราชา รบอยู่ ไม่พึงได้ประโยชน์ที่สัตบุรุษผู้มีขันติพึงได้ (เพราะว่า) เวรทั้งหลายของผู้มีขันติเป็นกำลัง ย่อมสงบระงับ"
Mahatīpi มหตีปิ	มหตีปิ	เสนาแม้หมู่ใหญ่ พร้อมด้วยพระราชา รบอยู่ ไม่พึงได้ประโยชน์ที่สัตบุรุษผู้มีขันติพึงได้ (เพราะว่า) เวรทั้งหลายของผู้มีขันติเป็นกำลัง ย่อมสงบระงับ.	Reflecting upon N hetamatathṃ mahatīpi senāsarājikā yujajhamānā labhethayṃ khanatimā sapapuriso labhethakhanatiphalasasūpasamanati verā: "เสนาแม้หมู่ใหญ่ พร้อมด้วยพระราชา รบอยู่ ไม่พึงได้ประโยชน์ที่สัตบุรุษผู้มีขันติพึงได้ (เพราะว่า) เวรทั้งหลายของผู้มีขันติเป็นกำลัง ย่อมสงบระงับ"
Senāsarājikā เสนาสราชิกา	เสนาสราชิกา	เสนาแม้หมู่ใหญ่ พร้อมด้วยพระราชา รบอยู่ ไม่พึงได้ประโยชน์ที่สัตบุรุษผู้มีขันติพึงได้ (เพราะว่า) เวรทั้งหลายของผู้มีขันติเป็นกำลัง ย่อมสงบระงับ.	Reflecting upon N hetamatathṃ mahatīpi senāsarājikā yujajhamānā labhethayṃ khanatimā sapapuriso labhethakhanatiphalasasūpasamanati verā: "เสนาแม้หมู่ใหญ่ พร้อมด้วยพระราชา รบอยู่ ไม่พึงได้ประโยชน์ที่สัตบุรุษผู้มีขันติพึงได้ (เพราะว่า) เวรทั้งหลายของผู้มีขันติเป็นกำลัง ย่อมสงบระงับ"
Yujajhamānā ยุชฺฌมานา	ยุชฺฌมานา	เสนาแม้หมู่ใหญ่ พร้อมด้วยพระราชา รบอยู่ ไม่พึงได้ประโยชน์ที่สัตบุรุษผู้มีขันติพึงได้ (เพราะว่า) เวรทั้งหลายของผู้มีขันติเป็นกำลัง ย่อมสงบระงับ.	Reflecting upon N hetamatathṃ mahatīpi senāsarājikā yujajhamānā labhethayṃ khanatimā sapapuriso labhethakhanatiphalasasūpasamanati verā: "เสนาแม้หมู่ใหญ่ พร้อมด้วยพระราชา รบอยู่ ไม่พึงได้ประโยชน์ที่สัตบุรุษผู้มีขันติพึงได้ (เพราะว่า) เวรทั้งหลายของผู้มีขันติเป็นกำลัง ย่อมสงบระงับ"
Labhethayṃ ลเภถยํ	ลเภถยํ	เสนาแม้หมู่ใหญ่ พร้อมด้วยพระราชา รบอยู่ ไม่พึงได้ประโยชน์ที่สัตบุรุษผู้มีขันติพึงได้ (เพราะว่า) เวรทั้งหลายของผู้มีขันติเป็นกำลัง ย่อมสงบระงับ.	Reflecting upon N hetamatathṃ mahatīpi senāsarājikā yujajhamānā labhethayṃ khanatimā sapapuriso labhethakhanatiphalasasūpasamanati verā: "เสนาแม้หมู่ใหญ่ พร้อมด้วยพระราชา รบอยู่ ไม่พึงได้ประโยชน์ที่สัตบุรุษผู้มีขันติพึงได้ (เพราะว่า) เวรทั้งหลายของผู้มีขันติเป็นกำลัง ย่อมสงบระงับ"
Khanatimā ขนฺติมา	ขนฺติมา	เสนาแม้หมู่ใหญ่ พร้อมด้วยพระราชา รบอยู่ ไม่พึงได้ประโยชน์ที่สัตบุรุษผู้มีขันติพึงได้ (เพราะว่า) เวรทั้งหลายของผู้มีขันติเป็นกำลัง ย่อมสงบระงับ.	Reflecting upon N hetamatathṃ mahatīpi senāsarājikā yujajhamānā labhethayṃ khanatimā sapapuriso labhethakhanatiphalasasūpasamanati verā: "เสนาแม้หมู่ใหญ่ พร้อมด้วยพระราชา รบอยู่ ไม่พึงได้ประโยชน์ที่สัตบุรุษผู้มีขันติพึงได้ (เพราะว่า) เวรทั้งหลายของผู้มีขันติเป็นกำลัง ย่อมสงบระงับ"
Sapapuriso สปฺปุริโส	สปฺปุริโส	เสนาแม้หมู่ใหญ่ พร้อมด้วยพระราชา รบอยู่ ไม่พึงได้ประโยชน์ที่สัตบุรุษผู้มีขันติพึงได้ (เพราะว่า) เวรทั้งหลายของผู้มีขันติเป็นกำลัง ย่อมสงบระงับ.	Reflecting upon N hetamatathṃ mahatīpi senāsarājikā yujajhamānā labhethayṃ khanatimā sapapuriso labhethakhanatiphalasasūpasamanati verā: "เสนาแม้หมู่ใหญ่ พร้อมด้วยพระราชา รบอยู่ ไม่พึงได้ประโยชน์ที่สัตบุรุษผู้มีขันติพึงได้ (เพราะว่า) เวรทั้งหลายของผู้มีขันติเป็นกำลัง ย่อมสงบระงับ"
Labhethakhanatiphalasasūpasamanati ลเภถขนฺติผลสฺสูปสมนฺติ	ลเภถขนฺติผลสฺสูปสมนฺติ	เสนาแม้หมู่ใหญ่ พร้อมด้วยพระราชา รบอยู่ ไม่พึงได้ประโยชน์ที่สัตบุรุษผู้มีขันติพึงได้ (เพราะว่า) เวรทั้งหลายของผู้มีขันติเป็นกำลัง ย่อมสงบระงับ.	Reflecting upon N hetamatathṃ mahatīpi senāsarājikā yujajhamānā labhethayṃ khanatimā sapapuriso labhethakhanatiphalasasūpasamanati verā: "เสนาแม้หมู่ใหญ่ พร้อมด้วยพระราชา รบอยู่ ไม่พึงได้ประโยชน์ที่สัตบุรุษผู้มีขันติพึงได้ (เพราะว่า) เวรทั้งหลายของผู้มีขันติเป็นกำลัง ย่อมสงบระงับ"
Verā เวรา	เวรา	เสนาแม้หมู่ใหญ่ พร้อมด้วยพระราชา รบอยู่ ไม่พึงได้ประโยชน์ที่สัตบุรุษผู้มีขันติพึงได้ (เพราะว่า) เวรทั้งหลายของผู้มีขันติเป็นกำลัง ย่อมสงบระงับ.	Reflecting upon N hetamatathṃ mahatīpi senāsarājikā yujajhamānā labhethayṃ khanatimā sapapuriso labhethakhanatiphalasasūpasamanati verā: "เสนาแม้หมู่ใหญ่ พร้อมด้วยพระราชา รบอยู่ ไม่พึงได้ประโยชน์ที่สัตบุรุษผู้มีขันติพึงได้ (เพราะว่า) เวรทั้งหลายของผู้มีขันติเป็นกำลัง ย่อมสงบระงับ"

In-depth Commentary & Spiritual Insight

The sacred Buddhist verse "N hetamatathṃ mahatīpi senāsarājikā yujajhamānā labhethayṃ khanatimā sapapuriso labhethakhanatiphalasasūpasamanati verā" (Thai: น เหตมตฺถํ มหตีปิ เสนาสราชิกา ยุชฺฌมานา ลเภถยํ ขนฺติมา สปฺปุริโส ลเภถขนฺติผลสฺสูปสมนฺติ เวรา) teaches: "เสนาแม้หมู่ใหญ่ พร้อมด้วยพระราชา รบอยู่ ไม่พึงได้ประโยชน์ที่สัตบุรุษผู้มีขันติพึงได้ (เพราะว่า) เวรทั้งหลายของผู้มีขันติเป็นกำลัง ย่อมสงบระงับ.". This timeless insight from the Tipitaka (พระไตรปิฎก (พุทธศาสนสุภาษิต)) illuminates the profound connection between inner awareness, ethical action, and spiritual liberation.

By contemplating this teaching, one learns to anchor the wandering mind in the clarity of the present moment, dissolving turbulent attachments and unlocking enduring peace.

Practical Takeaways for Daily Life

�� Apply the wisdom of "N hetamatathṃ mahatīpi senāsarājikā yujajhamānā labhethayṃ khanatimā sapapuriso labhethakhanatiphalasasūpasamanati verā" in daily decision-making.
�� Cultivate mindful awareness to maintain mental balance amid life's unpredictable currents.
�� Strengthen spiritual integrity and extend compassion toward nature and fellow beings.

Mindfulness & Vipassana Reflection

From the perspective of Vipassana meditation, this verse serves as a contemplative anchor for Satipatthana (foundations of mindfulness), guiding the mind to transcend dualistic grasping into pristine awareness.

Previous Proverb N sudadhi secanen atathi napi kevalī barāhamaṇon cev khanati soracacṃ napi so parinibabuto Next Proverb N hi sādhu kodho

Related Buddhist Proverbs

Manopubbaṅgamā dhammā

“Mind precedes all mental states; mind is their chief; they are all mind-made.”

ขุททกนิกาย ธรรมบท เล่ม ๒๕ หน้า ๑๕ (ขุ.ธ. ๒๕/๑๕)

Dasasanakāmo sīlavatṃ sadadhamamṃ sotumicachativineyay macacheramalṃ s ve sadadhoti vucacati

“Reflecting upon Dasasanakāmo sīlavatṃ sadadhamamṃ sotumicachativineyay macacheramalṃ s ve sadadhoti vucacati: "ผู้ใด ใคร่เห็นผู้มีศีล ปรารถนาฟังพระสัทธรรม กำจัดมลทินคือความตระหนี่ได้ ผู้นั้นแล ท่านเรียกว่าผู้มีศรัทธา"”

พระไตรปิฎก (พุทธศาสนสุภาษิต)

Saddhā sādhu patiṭṭhitā

“Reflecting upon Saddhā sādhu patiṭṭhitā: "ศรัทธาตั้งมั่นแล้ว ยังประโยชน์ให้สำเร็จ"”

(สํ.ส. 15/50)

View All Proverbs

Contemporary Buddhist Wisdom

Explore academic research, Vipassana integration, and ecological conservation for holistic spiritual living.

Explore Articles