โกธํ ชเห วิปฺปชเหยฺย มานํสญฺโญชนํ สพฺพมติกฺกเมยฺยตนฺนามรูปสฺมึ อสชฺชมานํอกิญฺจนํ นานุปตนฺติ ทุกฺขา "Reflecting upon Kodhṃ jahe vipapajaheyay mānṃsañañojanṃ sababamatikakameyayatananāmarūpasamึ asajajamānṃakiñacanṃ nānupatanati dukakhā: "บุคคลพึงละความโกรธ พึงเลิกถือตัว พึงก้าวล่วงสังโยชน์ทั้งปวง (เพราะ) ทุกข์ทั้งหลาย ย่อมไม่ติดตามผู้ไม่ข้องอยู่ในนามรูป ไม่มีความกังวลนั้น""

Tipitaka Canonical Source & Context

Canonical Reference:

พระไตรปิฎก (พุทธศาสนสุภาษิต)

Recorded in the Tipitaka scripture: พระไตรปิฎก (พุทธศาสนสุภาษิต)

Word-by-Word Pali Vocabulary Breakdown

Pali Word	Phonetic	Thai Meaning	English Meaning
Kodhṃ โกธํ	โกธํ	บุคคลพึงละความโกรธ พึงเลิกถือตัว พึงก้าวล่วงสังโยชน์ทั้งปวง (เพราะ) ทุกข์ทั้งหลาย ย่อมไม่ติดตามผู้ไม่ข้องอยู่ในนามรูป ไม่มีความกังวลนั้น.	Reflecting upon Kodhṃ jahe vipapajaheyay mānṃsañañojanṃ sababamatikakameyayatananāmarūpasamึ asajajamānṃakiñacanṃ nānupatanati dukakhā: "บุคคลพึงละความโกรธ พึงเลิกถือตัว พึงก้าวล่วงสังโยชน์ทั้งปวง (เพราะ) ทุกข์ทั้งหลาย ย่อมไม่ติดตามผู้ไม่ข้องอยู่ในนามรูป ไม่มีความกังวลนั้น"
Jahe ชเห	ชเห	บุคคลพึงละความโกรธ พึงเลิกถือตัว พึงก้าวล่วงสังโยชน์ทั้งปวง (เพราะ) ทุกข์ทั้งหลาย ย่อมไม่ติดตามผู้ไม่ข้องอยู่ในนามรูป ไม่มีความกังวลนั้น.	Reflecting upon Kodhṃ jahe vipapajaheyay mānṃsañañojanṃ sababamatikakameyayatananāmarūpasamึ asajajamānṃakiñacanṃ nānupatanati dukakhā: "บุคคลพึงละความโกรธ พึงเลิกถือตัว พึงก้าวล่วงสังโยชน์ทั้งปวง (เพราะ) ทุกข์ทั้งหลาย ย่อมไม่ติดตามผู้ไม่ข้องอยู่ในนามรูป ไม่มีความกังวลนั้น"
Vipapajaheyay วิปฺปชเหยฺย	วิปฺปชเหยฺย	บุคคลพึงละความโกรธ พึงเลิกถือตัว พึงก้าวล่วงสังโยชน์ทั้งปวง (เพราะ) ทุกข์ทั้งหลาย ย่อมไม่ติดตามผู้ไม่ข้องอยู่ในนามรูป ไม่มีความกังวลนั้น.	Reflecting upon Kodhṃ jahe vipapajaheyay mānṃsañañojanṃ sababamatikakameyayatananāmarūpasamึ asajajamānṃakiñacanṃ nānupatanati dukakhā: "บุคคลพึงละความโกรธ พึงเลิกถือตัว พึงก้าวล่วงสังโยชน์ทั้งปวง (เพราะ) ทุกข์ทั้งหลาย ย่อมไม่ติดตามผู้ไม่ข้องอยู่ในนามรูป ไม่มีความกังวลนั้น"
Mānṃsañañojanṃ มานํสญฺโญชนํ	มานํสญฺโญชนํ	บุคคลพึงละความโกรธ พึงเลิกถือตัว พึงก้าวล่วงสังโยชน์ทั้งปวง (เพราะ) ทุกข์ทั้งหลาย ย่อมไม่ติดตามผู้ไม่ข้องอยู่ในนามรูป ไม่มีความกังวลนั้น.	Reflecting upon Kodhṃ jahe vipapajaheyay mānṃsañañojanṃ sababamatikakameyayatananāmarūpasamึ asajajamānṃakiñacanṃ nānupatanati dukakhā: "บุคคลพึงละความโกรธ พึงเลิกถือตัว พึงก้าวล่วงสังโยชน์ทั้งปวง (เพราะ) ทุกข์ทั้งหลาย ย่อมไม่ติดตามผู้ไม่ข้องอยู่ในนามรูป ไม่มีความกังวลนั้น"
Sababamatikakameyayatananāmarūpasamึ สพฺพมติกฺกเมยฺยตนฺนามรูปสฺมึ	สพฺพมติกฺกเมยฺยตนฺนามรูปสฺมึ	บุคคลพึงละความโกรธ พึงเลิกถือตัว พึงก้าวล่วงสังโยชน์ทั้งปวง (เพราะ) ทุกข์ทั้งหลาย ย่อมไม่ติดตามผู้ไม่ข้องอยู่ในนามรูป ไม่มีความกังวลนั้น.	Reflecting upon Kodhṃ jahe vipapajaheyay mānṃsañañojanṃ sababamatikakameyayatananāmarūpasamึ asajajamānṃakiñacanṃ nānupatanati dukakhā: "บุคคลพึงละความโกรธ พึงเลิกถือตัว พึงก้าวล่วงสังโยชน์ทั้งปวง (เพราะ) ทุกข์ทั้งหลาย ย่อมไม่ติดตามผู้ไม่ข้องอยู่ในนามรูป ไม่มีความกังวลนั้น"
Asajajamānṃakiñacanṃ อสชฺชมานํอกิญฺจนํ	อสชฺชมานํอกิญฺจนํ	บุคคลพึงละความโกรธ พึงเลิกถือตัว พึงก้าวล่วงสังโยชน์ทั้งปวง (เพราะ) ทุกข์ทั้งหลาย ย่อมไม่ติดตามผู้ไม่ข้องอยู่ในนามรูป ไม่มีความกังวลนั้น.	Reflecting upon Kodhṃ jahe vipapajaheyay mānṃsañañojanṃ sababamatikakameyayatananāmarūpasamึ asajajamānṃakiñacanṃ nānupatanati dukakhā: "บุคคลพึงละความโกรธ พึงเลิกถือตัว พึงก้าวล่วงสังโยชน์ทั้งปวง (เพราะ) ทุกข์ทั้งหลาย ย่อมไม่ติดตามผู้ไม่ข้องอยู่ในนามรูป ไม่มีความกังวลนั้น"
Nānupatanati นานุปตนฺติ	นานุปตนฺติ	บุคคลพึงละความโกรธ พึงเลิกถือตัว พึงก้าวล่วงสังโยชน์ทั้งปวง (เพราะ) ทุกข์ทั้งหลาย ย่อมไม่ติดตามผู้ไม่ข้องอยู่ในนามรูป ไม่มีความกังวลนั้น.	Reflecting upon Kodhṃ jahe vipapajaheyay mānṃsañañojanṃ sababamatikakameyayatananāmarūpasamึ asajajamānṃakiñacanṃ nānupatanati dukakhā: "บุคคลพึงละความโกรธ พึงเลิกถือตัว พึงก้าวล่วงสังโยชน์ทั้งปวง (เพราะ) ทุกข์ทั้งหลาย ย่อมไม่ติดตามผู้ไม่ข้องอยู่ในนามรูป ไม่มีความกังวลนั้น"
Dukakhā ทุกฺขา	ทุกฺขา	บุคคลพึงละความโกรธ พึงเลิกถือตัว พึงก้าวล่วงสังโยชน์ทั้งปวง (เพราะ) ทุกข์ทั้งหลาย ย่อมไม่ติดตามผู้ไม่ข้องอยู่ในนามรูป ไม่มีความกังวลนั้น.	Reflecting upon Kodhṃ jahe vipapajaheyay mānṃsañañojanṃ sababamatikakameyayatananāmarūpasamึ asajajamānṃakiñacanṃ nānupatanati dukakhā: "บุคคลพึงละความโกรธ พึงเลิกถือตัว พึงก้าวล่วงสังโยชน์ทั้งปวง (เพราะ) ทุกข์ทั้งหลาย ย่อมไม่ติดตามผู้ไม่ข้องอยู่ในนามรูป ไม่มีความกังวลนั้น"

In-depth Commentary & Spiritual Insight

The sacred Buddhist verse "Kodhṃ jahe vipapajaheyay mānṃsañañojanṃ sababamatikakameyayatananāmarūpasamึ asajajamānṃakiñacanṃ nānupatanati dukakhā" (Thai: โกธํ ชเห วิปฺปชเหยฺย มานํสญฺโญชนํ สพฺพมติกฺกเมยฺยตนฺนามรูปสฺมึ อสชฺชมานํอกิญฺจนํ นานุปตนฺติ ทุกฺขา) teaches: "บุคคลพึงละความโกรธ พึงเลิกถือตัว พึงก้าวล่วงสังโยชน์ทั้งปวง (เพราะ) ทุกข์ทั้งหลาย ย่อมไม่ติดตามผู้ไม่ข้องอยู่ในนามรูป ไม่มีความกังวลนั้น.". This timeless insight from the Tipitaka (พระไตรปิฎก (พุทธศาสนสุภาษิต)) illuminates the profound connection between inner awareness, ethical action, and spiritual liberation.

By contemplating this teaching, one learns to anchor the wandering mind in the clarity of the present moment, dissolving turbulent attachments and unlocking enduring peace.

Practical Takeaways for Daily Life

�� Apply the wisdom of "Kodhṃ jahe vipapajaheyay mānṃsañañojanṃ sababamatikakameyayatananāmarūpasamึ asajajamānṃakiñacanṃ nānupatanati dukakhā" in daily decision-making.
�� Cultivate mindful awareness to maintain mental balance amid life's unpredictable currents.
�� Strengthen spiritual integrity and extend compassion toward nature and fellow beings.

Mindfulness & Vipassana Reflection

From the perspective of Vipassana meditation, this verse serves as a contemplative anchor for Satipatthana (foundations of mindfulness), guiding the mind to transcend dualistic grasping into pristine awareness.

Previous Proverb Kodhṃ jahe vipapajaheyay mānṃsañañojanṃ sababamatikakameyayatṃ nāmarūpasamimasajajamānṃakiñacanṃ nānupatanati saṅagā Next Proverb Taṇahā janeti purisṃ citatamasas vidhāvatisatato sṃsāramāpādi dukakhā n parimucacati

Related Buddhist Proverbs

Manopubbaṅgamā dhammā

“Mind precedes all mental states; mind is their chief; they are all mind-made.”

ขุททกนิกาย ธรรมบท เล่ม ๒๕ หน้า ๑๕ (ขุ.ธ. ๒๕/๑๕)

Dasasanakāmo sīlavatṃ sadadhamamṃ sotumicachativineyay macacheramalṃ s ve sadadhoti vucacati

“Reflecting upon Dasasanakāmo sīlavatṃ sadadhamamṃ sotumicachativineyay macacheramalṃ s ve sadadhoti vucacati: "ผู้ใด ใคร่เห็นผู้มีศีล ปรารถนาฟังพระสัทธรรม กำจัดมลทินคือความตระหนี่ได้ ผู้นั้นแล ท่านเรียกว่าผู้มีศรัทธา"”

พระไตรปิฎก (พุทธศาสนสุภาษิต)

Saddhā sādhu patiṭṭhitā

“Reflecting upon Saddhā sādhu patiṭṭhitā: "ศรัทธาตั้งมั่นแล้ว ยังประโยชน์ให้สำเร็จ"”

(สํ.ส. 15/50)

View All Proverbs

Contemporary Buddhist Wisdom

Explore academic research, Vipassana integration, and ecological conservation for holistic spiritual living.

Explore Articles